Çdo vit, më 8 Shtator, Maqedonia shënon festën e saj më të rëndësishme shtetërore – Ditën e Pavarësisë. Por, a e dinë vërtet gjeneratat e reja se çfarë ka ndodhur në këtë datë dhe pse ajo është e skalitur në historinë tonë? Duke gjykuar nga përgjigjet në rrugë – jo edhe aq.

Nëse i pyesni të rinjtë se çfarë festojmë saktësisht në fillim të shtatorit, përgjigjet mund t’ju befasojnë, t’ju bëjnë të qeshni, por ndoshta edhe t’ju shqetësojnë pak. Në një anketë të shkurtër në rrugë, pasqyra e njohurive për historinë e vendit është, për ta thënë butë, komike.

Në pyetjen se çfarë është festa e 8 Shtatorit, të rinjtë japin një gamë të gjerë përgjigjesh – nga hutimi i plotë deri te përgjigjet kreative të sajuara.

Ja disa prej përgjigjeve më interesante para kamerës:

” ”
“Eee… nënat. Dita e Nënave! Dita e Nënave”, – këmbëngul me pasiguri njëri prej të anketuarve.

“Nuk e di. S’kam fare ide. Pyeteni shokun tim”, – përgjigje klasike për t’ia kaluar “topin” dikujt tjetër kur mikrofoni shkakton panik.

“Festë maqedonase. Çfarë ishte? E harrova…”

“Ditë… vëlla, më zë shumë gjumi. Eee, nuk e di”, – sinqeriteti mbi të gjitha, edhe kur bëhet fjalë për historinë.

“Festë, por nuk e di saktësisht.”

Mes vështrimeve të hutuara dhe nxitimit (“Duhet shpejt, nuk mundem”), megjithatë u gjet edhe një shembull pozitiv që e shpëtoi nderin e gjeneratës dhe u përgjigj shkurt:

“Dita e Pavarësisë së Maqedonisë.”

Pse është i rëndësishëm ky 8 Shtator?
Kjo anketë e shkurtër, edhe pse humoristike, ngre një pyetje të rëndësishme: sa po arrin sistemi arsimor, por edhe ne si shoqëri, t’ua përcjellim të rinjve informacionet bazë për historinë dhe shtetin?

Për t’ua kujtuar atyre që mendojnë se festojmë Ditën e Nënave, më 8 shtator 1991, qytetarët e Maqedonisë në një referendum u shprehën masivisht për një shtet sovran dhe të pavarur. Me këtë u hodhën themelet e shtetit të pavarur të Maqedonisë së sotme.

Kjo është një ditë historike në të cilën shënohet shtetësia dhe pavarësia e vendit, e jo thjesht një ditë pushimi për të fjetur deri në mesditë.

Të rinjtë sot jetojnë me ritme të shpejta, në një epokë digjitale ku informacionet kalojnë në ekran brenda pak sekondash. Megjithatë, njohja e festave themelore shtetërore është pjesë e kulturës së përgjithshme.

Deri në festën e ardhshme, ndoshta është koha për një përsëritje të vogël të mësimeve – thjesht që të mos turpërohemi herën tjetër kur një kamerë të na ndalojë në rrugë.

Po ju çfarë mendoni, kujt i takon faji që të rinjtë nuk i dinë festat themelore shtetërore?

Çmimet e naftës sot janë rrritur me 2,2 për qind, me kontratat e ardhshme për naftën Brent që tejkaluan 100 dollarë për fuçi, teksa tensionet SHBA-Iran vazhdojnë të ndikojnë në tregjet e energjisë, transmeton Anadolu.

Nafta Brent, standardi ndërkombëtar i referencës, u ngjit mbi 100 dollarë për fuçi rreth orës 07:30 GMT. Çmimi i naftës West Texas Intermediate (WTI) gjithashtu u rrit me 1,5 për qind, duke arritur në 94,5 dollarë për fuçi.

Sot, Korpusi i Gardës Revolucionare Islamike të Iranit (IRGC) tha se forcat detare shënjestruan dy anije amerikane dhe tetë cisterna nafte në Gjirin Persik, duke pretenduar se sulmet u shkaktuan dëme të mëdha anijeve.

IRGC-ja tha se “sulmet u kryen në përgjigje të agresionit amerikan, përfshirë një sulm ndaj pesë cisternave iraniane të naftës në Gjirin Persik”. IRGC-ja nuk identifikoi anijet amerikane apo cisternat e naftës që pretendoi se kishte shënjestruar dhe as nuk dha hollësi se kur ndodhën sulmet.

Në deklaratë po ashtu thuhet se “forcat detare iraniane kishin shënjestruar 10 anije të tjera që u përpoqën të hyjnë në një zonë të kufizuar dhe të pasigurt të Ngushticës së Hormuzit”, duke pretenduar se ato vepronin me “inkurajimin dhe mbështetjen e ushtrisë amerikane”.

Në muajin qershor, Teherani dhe Washingtoni nënshkruan një memorandum mirëkuptimi, me ndërmjetësimin e Pakistanit dhe Katarit, i cili përcaktonte hapa drejt përfundimit të armiqësive, rihapjes së Ngushticës së Hormuzit dhe trajtimit të kufizimeve ekonomike.

Që atëherë, të dyja palët kanë akuzuar njëra-tjetrën për mos zbatimin e angazhimeve të përcaktuara në memorandum ndërsa tensionet ushtarake kanë vazhduar krahas mosmarrëveshjeve lidhur me sanksionet dhe lundrimin përmes Ngushticës së Hormuzit.

Ministria e Punëve të Brendshme njofton se sot (09.09.2026), në ora 05:35, në Pikën Kufitare Bllacë është paraqitur Perparim Bajrami (33), i cili kërkohej me fletarrest ndërkombëtar, raporton Zyrtare.

Sipas MPB-së, ndaj tij ishte lëshuar urdhër nga Prokuroria Themelore Publike e Shkupit, me numër XVII KO nr.4232/24, të datës 17 dhjetor 2024.

Pas privimit nga liria, Bajrami është dërguar në Institucionin Ndëshkues-Përmirësues, Burgun e Shkupit.