Kur Nikolla Gruevski dezertoi nga Maqedonia e Veriut në Hungari, Fidesz, partia simotër e VMRO-DPMNE-së së tij, ishte në pushtet në Budapest. Viktor Orbán ishte president i partisë, anëtar i së cilës ishte Péter Magyar. Në vitin 2026, asgjë nuk është e njëjtë. Fidesz u largua nga familja e partive konservatore evropiane në vitin 2021, Péter Magyar u largua nga partia në vitin 2024 dhe themeloi Tisa-n, të cilën iu bashkua konservatorëve evropianë dhe fitoi bindshëm në zgjedhjet parlamentare të vitit 2026, raporton BBC.

Edhe pse Tisa tani është në grupin e partisë ku VMRO-DPMNE është anëtare e asociuar, motërzimi që dikur shpëtoi Gruevskin ndoshta nuk do të jetë argument mjaft i mirë.

Për hir të marrëdhënieve më të mira me partnerët evropianë, por edhe për të rivendosur besimin në sistemin ligjor hungarez, hungarezët po përgatitin një biletë vajtje për në Shkup.

Megjithatë, trajtimi i dy azilkërkuesve nga Polonia po shikohet me shumë më tepër vëmendje në Budapest.

Ndryshe nga Nikolla Gruevski mjaft i qetë, i cili nuk ka dërguar mesazhe politike nga Budapesti, kolegët e tij polakë kanë qenë herë pas here pjesë aktive e politikës së Viktor Orbánit.

“Unë sugjeroj që ata të ndalojnë së shkuari në Ikea dhe të blejnë mobilje, sepse nuk do të qëndrojnë këtu për një kohë të gjatë”, tha Magyar disa ditë pas fitores së tij në zgjedhjet parlamentare të Hungarisë që rrëzuan kryeministrin Viktor Orbán.

Mesazhi u drejtohej disa politikanëve evropianë që dikur gjetën strehim në Hungarinë e Orbánit për të shmangur burgun.

“Hungaria nuk është një vendgrumbullim për kriminelët e kërkuar ndërkombëtarisht”, u tha Magyar gazetarëve, duke përmendur shprehimisht Nikolla Gruevskin, ish-kryeministrin e Maqedonisë.

Gruevski kërkoi azil politik kur u dënua me dy vjet burg për korrupsion, dhe ndërkohë janë dhënë vendime të tjera kundër tij.

Përveç ish-kryeministrit të Maqedonisë së Veriut, edhe ministri polak i Drejtësisë Zbigniew Ziobro dhe zëvendësi i tij Marcin Romanowski kanë ikur më parë në Hungari.

Korrupsioni njihet si një nga problemet më të mëdha në vendet e Ballkanit Perëndimor, ku shumë banorë besojnë se autoritetet më shpesh i anashkalojnë ato sesa i respektojnë ligjet e tyre.

“Nëse Gruevski shfaqet në Maqedoninë e Veriut dhe ka një vendim përfundimtar, shërbimet e sigurisë do ta arrestojnë atë dhe do ta çojnë për të vuajtur dënimin e tij”, tha kryeministri Hristijan Mickoski një ditë pas konferencës për shtyp të Magyar.

Mickoski është kreu i partisë së krahut të djathtë VMRO-DPMNE, e cila u drejtua nga Gruevski para tij dhe u rikthye në pushtet në vitin 2024.

“Që kur VMRO-DPMNE u rikthye në pushtet, supozohet se Gruevski do të kthehet në vend, por unë pres marrëveshje politike në mënyrë që ai të mos përfundojë në burg”, thotë Xhelal Neziri, analist politik nga Maqedonia e Veriut, për BBC në serbisht.

Disa procedura gjyqësore u iniciuan kundër Gruevskit në Maqedoninë e Veriut, por disa prej tyre kanë skaduar që atëherë.

Sipas informacionit nga Gjykata Penale në Shkup, ka dy vendime përfundimtare kundër Gruevskit – njëri prej një viti e gjysmë burg për dhunë ndaj kundërshtarëve politikë dhe tjetri prej nëntë vjetësh për abuzim financiar.

Rasti me Gruevskin ka qenë objekt mosmarrëveshjeje midis partive më të mëdha politike në Maqedoninë e Veriut për vite me radhë.

Ndërsa ishin në opozitë, Mickoski dhe VMRO-DPMNE akuzuan qeverinë e atëhershme të Lidhjes Social Demokrate (LSDM) për “marrëveshje të ndyra” me të arratisurin Nikolla Gruevski në lidhje me ndryshimet kushtetuese të atëhershme.

Dy vjet më vonë, rolet u përmbysën.

Tani Lidhja Social Demokrate e opozitës dyshon në qëllimet e sinqerta të partisë në pushtet për ta dërguar Gruevskin në burg nëse ai kthehet në Maqedoninë e Veriut.

“Nuk ka asnjë kërkesë zyrtare” për ekstradimin e Gruevskit në Maqedoninë e Veriut, njoftoi LSDM.

“Kërkesa e paraqitur nga qeveria e mëparshme e LSDM-së ka skaduar, ndërsa qeveria aktuale e Mickoskit nuk ka paraqitur një të re, dhe nuk ka asnjë urdhër arresti aktiv të Interpolit. Mickoski dhe VMRO-DPMNE nuk kanë bërë asgjë për ta kthyer Gruevskin në vend për t’u përballur me drejtësinë. Kjo nuk është rastësi, por provë e qartë se Mickoski po mbron organizatën kriminale në të cilën është pjesë”, thuhej në deklaratën e LSDM-së të 21 prillit të këtij viti.

Ministria e Drejtësisë e Maqedonisë njoftoi se po mbledh dokumentacionin e nevojshëm dhe se, nëse është e nevojshme, do të paraqesë kërkesë të re për ekstradim.

Gruevski u arratis në nëntor të vitit 2018, pak para datës kur duhej të hynte në burg për të vuajtur një dënim dyvjeçar me burg për rastin “Tanku” për blerjen e paligjshme të Mercedesit të blinduar. Ekzekutimi i këtij dënimi vjetërsohet në vitin 2024.

Për momentin kundër tij ka dy vendime të plotfuqishme. Njëri është dënimi i lartpërmendur me nëntë vjet për lëndën “Parcelat në Vodno”, i cili vjetërsohet në shkurt të vitit 2043, ndërsa i dyti për rastin “Dhuna në Qendër”, ku ai është dënuar me një vit e gjysmë, e që vjetërsohet në shtator të vitit 2027.

Raste aktuale gjyqësore në të cilat po gjykohet Gruevski në mungesë janë “Titaniku” për parregullsi zgjedhore dhe “Talir 2” për ndërtimin e paligjshëm të selisë së VMRO-DPMNE-së.

Përndryshe, sipas Indeksit të Perceptimit të Korrupsionit, Maqedonia e Veriut renditet e 84-ta në botë, me 40 pikë, sipas raportit të fundit nga Transparency International.

Edhe pse më e ulët se mesatarja evropiane, ky është rezultat më i mirë krahasuar me vende disa vende të tjera të rajonit.