Lajme

Sot shënohet 1 Maji – Dita Ndërkombëtare e Punëtorëve

1 Maji njihet si Dita Ndërkombëtare e Punës. Ky manifestim lindi nga lufta e punëtorëve për të kërkuar dhe siguruar të drejtat, liritë dhe kushtet e punës e të jetesës.

“Do të vijë një kohë kur heshtja jonë do të jetë më e fuqishme, se zëri që ju po mbytni sot”.

Ishin këto fjalët e fundit të August Spies, një nga katër punëtorët e pafajshëm, që u ekzekutuan pas shpërthimit të një bombe në sheshin “Haymarket” në Çikago, në maj të vitit 1886, ku humbën jetën tetë drejtuesit kryesorë të lëvizjes së punëtorëve,

“Krimi” për të cilin Spies dhe shokët e tij po dënoheshin ishte të qenurit militantë në luftën që punëtorët kishin ndërmarrë për të drejtat e tyre dhe punën 8-orëshe.

1 Maji është një festë e themeluar në kujtim të martirizimit në sheshin “Haymarket” dhe për të përkujtuar dhe festuar Ditën e Solidaritetit Ndërkombëtar të Punëtorëve.

Historia e dhunës në Shtetet e Bashkuara të Amerikës në vitet 1880, tregoi se punëdhënësit do të përdornin arsenalin e tyre, që nga gjykatat, deri të policia. Ndërkohë që vrasjet në një nga sheshet kryesore të Çikagos, treguan se sa shumë ishte përkeqësuar situata. Por, përpjekjet e punëtorëve për ditën 8-orëshe të punës në vitin 1880 treguan vendosmërinë e tyre.

Lëvizja nisi më 1884, kur Federata e Tregut të Organizuar dhe Bashkimi i Punëtorëve (paraardhëse e Federatës Amerikane të Punëtorëve) hartoi rezolutën se “duke nisur nga 1 maji 1886 orari i punës për të gjithë punëtorët duhej të ishte 8-orësh”.

Më 1 maj të vitit 1886 mbi 200 000 punëtorë, të mbledhur në sheshin qendror të Çikagos, do të nisnin grevat për të kërkuar të drejtat e tyre. Ndërkohë që gazetat do t’i vlerësonin ato si “absurde”. Vdekja e 7 policëve gjatë protestave, të nisura prej shumë ditësh, ishte shkaku i reagimit të Policisë së Çikagos ndaj lëvizjes së punëtorëve. Si pasojë e një bombe të hedhur nga forcat policore u vranë 8 udhëheqësit kryesorë të federatës së punëtorëve, duke e kthyer kështu majin në muajin e përkujtimit të përpjekjeve të punëtorëve për të fituar të drejtat e tyre.

Tre vjet më vonë nga ngjarja e Çikagos, më 1889, Internacionalja e Dytë Socialiste, që u zhvillua në Paris (Francë), vendosi kremtimin e 1 Majit si ditën e bashkimit, luftës dhe solidaritetit të të gjithë punëtorëve të botës. Sot, pothuajse pas 122 vjetësh, 1 Maji festohet në mbarë botën si Dita e Solidaritetit Ndërkombëtar të Punëtorëve.

Lajme

Të dielën nis ora dimërore, akrepat lëvizin një orë prapa

Ora verore këtë vit përfundon të dielën, më 25 tetor në orën 3:00 të mëngjesit duke u zhvendosur një orë prapa.

Në vitin 2018, Komisioni Evropian shqyrtoi heqjen e ndërrimit të kohës sezonale dhe më pas zhvilloi një konsultim publik në të cilin morën pjesë rreth 4.6 milionë njerëz.

Megjithatë, ndonëse 84 përqind e të anketuarve ishin në favor të heqjes së tij, anëtarët nuk arritën të arrinin një marrëveshje se cila kohë do të ishte e përhershme, kështu që propozimi nuk u zbatua.

Vendet e BE-së ende kalojnë në orën e verës në pranverë dhe në orën e dimrit në vjeshtë.

Në Azi, Kina, India, Japonia, Koreja e Jugut, Tailanda, Vietnami, Indonezia, Malajzia dhe Singapori nuk e përdorin kohën e kursimit të verës.

Kina e hoqi orën e verës në vitin 1991.

Në Lindjen e Mesme , Arabia Saudite, Emiratet e Bashkuara Arabe, Katari, Kuvajti dhe Bahreini nuk e ndryshojnë orën gjatë vitit.

Irani e hoqi ndërrimin sezonal të orës në vitin 2022, dhe që nga viti 2023 nuk e ndryshon më kohën midis verës dhe dimrit.

Në Amerikën e Jugut , Brazili, Argjentina, Kolumbia, Peruja dhe Ekuadori nuk e përdorin kohën sezonale.

Në Australi, rregullat ndryshojnë sipas shtetit. Uellsi i Ri Jugor, Viktoria, Australia Jugore, Tasmania dhe Territori i Kryeqytetit Australian po kalojnë në orën verore, ndërsa Queensland, Australia Perëndimore dhe Territori Verior nuk e ndryshojnë orën, raportoi portali Maariv.

Ndër arsyet për heqjen e ndërrimit të kohës sezonale janë funksionimi më i thjeshtë i jetës së përditshme , shmangia e problemeve në sistemet kompjuterike, transportin dhe biznesin, si dhe fakti që në vendet pranë ekuatorit, gjatësia e ditës nuk ndryshon ndjeshëm gjatë vitit.

Lajme

„Pesë veta rrahin një fëmijë dhe e filmojnë“: Dëshmi shqetësuese nga Tetova

Pesë të mitur, të moshës rreth 13 dhe 14 vjeç, sipas pretendimeve të një prindi, kanë ndaluar dy fëmijë 11-vjeçarë në qendër të Tetovës, i kanë kapur për fyti dhe janë përpjekur t’ua heqin xhaketat për të kontrolluar nëse mbanin veshje me simbolet e grupit të tifozëve „Vojvodi“. Incidenti, sipas prindit, ka ndodhur derisa fëmijët po shkonin në stërvitje.

Për rastin ka alarmuar publikisht Darko Gavro, i cili në një postim në grupin e Facebook-ut „Go ljubim Tetovo“ pretendon se djali i tij dhe një fëmijë tjetër janë keqtrajtuar pranë ëmbëltores „Geopiko“ dhe objektit „Nashe dete“.

Sipas dëshmisë së tij, fëmijët ishin rrugës për në Qendrën Sportive, ku duhej të merrnin pjesë në stërvitjen e klubit për fëmijë „Fit Kid“, kur u ndaluan nga grupi i të miturve.

„I kanë kapur për fyti dhe janë përpjekur t’ua heqin xhaketat për të parë nëse janë ‘Vojvodi’“, ka shkruar prindi.

Ai pretendon se njëri prej të miturve e ka filmuar incidentin me telefon celular. Sipas informacioneve që ka marrë, videoja ishte menduar të publikohej në një grup të veçantë në TikTok, ku, siç thotë ai, shpërndaheshin pamje të rrahjeve nëpër Tetovë.

Prindi bën të ditur se rasti është denoncuar në polici dhe se bashkëshortja e tij ka shkuar për të dhënë deklaratë.

Në postimin e tij, ai paralajmëron se nuk bëhet fjalë për një incident të izoluar, pasi pretendon se ka informacione edhe për raste të tjera të keqtrajtimit të fëmijëve, gjatë të cilave të miturve u janë hequr xhaketat dhe trenerkat.

„Policia hesht. Të gjithë e dinë dhe i lëshojnë fëmijët në rrugë me frikë“, ka shkruar Gavro, duke kërkuar shtim të pranisë policore dhe të patrullave nëpër Tetovë.

Ai u ka bërë thirrje publike edhe institucioneve përgjegjëse për delikuencën e të miturve që t’i hetojnë rastet e tilla, duke paralajmëruar se keqtrajtimi i fëmijëve nga grupe po shndërrohet në një problem serioz.

Deri më tani, informacionet për rrethanat e incidentit bazohen në dëshminë publike të prindit. Ministria e Punëve të Brendshme nuk ka dhënë konfirmim zyrtar për denoncimin, as për pretendimet lidhur me filmimin e organizuar dhe publikimin e incidenteve të tilla./Skopje1.mk

Lajme

Filipçe: Nëse vij në pushtet, provimi i jurisprudencës do të jetë 100% në shqip

Kryetari i LSDM-së, Venko Filipçe në emisionin “N’Dritë” në Alsat tha se nëse vjen në pushtet do të garantojë që provimi i jurisprudencës të jepet tërësisht në shqip. Sipas Filipçes, s’ka kurrfarë arsye të mos lejohet të jepet provimi në gjuhën në të cilën kanë mbaruar studimet.

“Nëse dikur vini në pushtet a do t’u garantoni studentëve dhe nëse do ta respektoni Kushtetutën dhe Ligjin për Gjuhët dhe provimi i jurisprudencës studentët shqiptarë ta japin 100% në shqip?

“Gjithsesi se në çfarëdo forme ligjet dhe Kushtetuta patjetër të respektohen. Por në këtë rast? Po absolutisht mendoj se duhet ta japin në gjuhën në të cilën e kërkojnë, pse një çështje e tillë të krijojë shqetësim?”, theksoi Filipçe./Alsat.mk