Lajme
Shqipëria në 11 vendet më të plakura të Europës
Në vetëm 14 vjet, Shqipëria nga një vend më popullsinë më të re në Europë (31.9 vjeç me 2010) u rendit në vitin 2024 në mesin e 11 vendeve me popullsinë më të plakur në Europës.
Sipas të dhënave të Eurostat, mosha mediane e popullsisë në BE arriti në 44.7 vite vitin e kaluar, ndërsa në Shqipëri 44.3 vite. Kjo do të thotë që në Shqipëri, gjysma e popullsisë është nën 44.3 vjeç dhe gjysma mbi këtë moshë. Në 2010-n, gjysma e popullsisë shqiptare ishte nën 31.9 vjeç.
Nga 2010 në 2024, mosha mediane e popullsisë shqiptare është rritur me 12.4 vite. Të dhënat zyrtare tregojnë se në asnjë vend tjetër europian nuk ka përjetuar një lëvizje kaq të madhe në kaq pak kohë. Në shumicën e shteteve, rritja moshës mediane të popullsisë është rritur nga 2 – 6 vjet, ndërsa mesatarja e BE-është 3.4 vjet.
Të dhënat e fundit tregojnë se Italia është vendi me popullsinë më të plakur në Europë me moshën mediane të popullsisë 48.7 vjeç, e ndjekur nga Bullgaria, Portugalia, Greqia, Spanja ku mosha mediane e popullsisë është rreth 47 vjeç.
Në renditje vijnë Gjermania, Kroacia, Sllovenia, Serbia me moshën mediane të popullsisë rreth 45 vjeç, të ndjekura nga Hungaria dhe Shqipëria me mbi 44 vjeç.
Në anën tjetër Armenia, Turqia, Azerbagjani, Islanda, Gjeorgjia janë vendet me popullsinë më të re në moshë, me rreth 33-34 vjeç, sipas Eurostat. Në listën e shteteve me popullsi të re vijon të jetë dhe Kosova, që sipas censit të fundit të vitit 2024 kishte një moshë mediave prej 34 vjeç.
Rënia drastike e fertilitetit nën 1.5 lindje për grua përgjatë dekadës dhe emigracioni lartë i të rinjve ka ndikuar në plakjen e shpejtë të popullsisë rezidente në vendin tonë.
Mosha mediane e popullsisë shqiptare u rrit me ritme shumë më të larta edhe se Rajoni.
Në Ballkani Perëndimor mosha mediane u rrit 3 deri në 6 vite ndërmjet 2010-2014.
Një vështrim i detajuar mbi të dhënat e moshës mediane nga 2010 – 2024 tregon se vendi ynë po kalon një shok demografik që nuk gjen precedent në kontinentin Europian. Ritmi shqiptar i plakjes është gati katërfish në krahasim me mesataren e BE dhe afro dyfish ndaj vendit të dytë me plakjen më të shpejtë, Moldavisë.
Me këto ritme forca e punës mund të tkurret me 8% deri në vitin 2030. Gjithashtu rritja ekonomike rrezikon të ngadalësohet nëse produktiviteti i punës nuk rritet.
Vitet e fundit është përforcuar largimi i popullsisë në moshë pune, kryesisht 20-35 vjeç drejt BE-së, Britanisë dhe SHBA-së. Të dhënat e fundit të INSTAT tregojnë se emigracioni neto ( ikjet minus kthimet) gjatë 2023-2024 ishte-72 mijë persona shumica të rinj.
Demografët këshillojnë hartimin e strategjive gjithëpërfshirëse që synojnë frenimin e emigracionit, kthimin e diasporës dhe inkurajimin e lindjeve me politika fiskale pro familjes.
Lajme
Turp apo padije : Të rinjtë nuk e dinë çfarë është 8 Shtatori, mendojnë se është Dita e Nënave!
Çdo vit, më 8 Shtator, Maqedonia shënon festën e saj më të rëndësishme shtetërore – Ditën e Pavarësisë. Por, a e dinë vërtet gjeneratat e reja se çfarë ka ndodhur në këtë datë dhe pse ajo është e skalitur në historinë tonë? Duke gjykuar nga përgjigjet në rrugë – jo edhe aq.
Nëse i pyesni të rinjtë se çfarë festojmë saktësisht në fillim të shtatorit, përgjigjet mund t’ju befasojnë, t’ju bëjnë të qeshni, por ndoshta edhe t’ju shqetësojnë pak. Në një anketë të shkurtër në rrugë, pasqyra e njohurive për historinë e vendit është, për ta thënë butë, komike.
Në pyetjen se çfarë është festa e 8 Shtatorit, të rinjtë japin një gamë të gjerë përgjigjesh – nga hutimi i plotë deri te përgjigjet kreative të sajuara.
Ja disa prej përgjigjeve më interesante para kamerës:
” ”
“Eee… nënat. Dita e Nënave! Dita e Nënave”, – këmbëngul me pasiguri njëri prej të anketuarve.
“Nuk e di. S’kam fare ide. Pyeteni shokun tim”, – përgjigje klasike për t’ia kaluar “topin” dikujt tjetër kur mikrofoni shkakton panik.
“Festë maqedonase. Çfarë ishte? E harrova…”
“Ditë… vëlla, më zë shumë gjumi. Eee, nuk e di”, – sinqeriteti mbi të gjitha, edhe kur bëhet fjalë për historinë.
“Festë, por nuk e di saktësisht.”
Mes vështrimeve të hutuara dhe nxitimit (“Duhet shpejt, nuk mundem”), megjithatë u gjet edhe një shembull pozitiv që e shpëtoi nderin e gjeneratës dhe u përgjigj shkurt:
“Dita e Pavarësisë së Maqedonisë.”
Pse është i rëndësishëm ky 8 Shtator?
Kjo anketë e shkurtër, edhe pse humoristike, ngre një pyetje të rëndësishme: sa po arrin sistemi arsimor, por edhe ne si shoqëri, t’ua përcjellim të rinjve informacionet bazë për historinë dhe shtetin?
Për t’ua kujtuar atyre që mendojnë se festojmë Ditën e Nënave, më 8 shtator 1991, qytetarët e Maqedonisë në një referendum u shprehën masivisht për një shtet sovran dhe të pavarur. Me këtë u hodhën themelet e shtetit të pavarur të Maqedonisë së sotme.
Kjo është një ditë historike në të cilën shënohet shtetësia dhe pavarësia e vendit, e jo thjesht një ditë pushimi për të fjetur deri në mesditë.
Të rinjtë sot jetojnë me ritme të shpejta, në një epokë digjitale ku informacionet kalojnë në ekran brenda pak sekondash. Megjithatë, njohja e festave themelore shtetërore është pjesë e kulturës së përgjithshme.
Deri në festën e ardhshme, ndoshta është koha për një përsëritje të vogël të mësimeve – thjesht që të mos turpërohemi herën tjetër kur një kamerë të na ndalojë në rrugë.
Po ju çfarë mendoni, kujt i takon faji që të rinjtë nuk i dinë festat themelore shtetërore?
Lajme
Çmimet e naftës vazhdojnë të rriten, Brent tejkalon 100 dollarë
Çmimet e naftës sot janë rrritur me 2,2 për qind, me kontratat e ardhshme për naftën Brent që tejkaluan 100 dollarë për fuçi, teksa tensionet SHBA-Iran vazhdojnë të ndikojnë në tregjet e energjisë, transmeton Anadolu.
Nafta Brent, standardi ndërkombëtar i referencës, u ngjit mbi 100 dollarë për fuçi rreth orës 07:30 GMT. Çmimi i naftës West Texas Intermediate (WTI) gjithashtu u rrit me 1,5 për qind, duke arritur në 94,5 dollarë për fuçi.
Sot, Korpusi i Gardës Revolucionare Islamike të Iranit (IRGC) tha se forcat detare shënjestruan dy anije amerikane dhe tetë cisterna nafte në Gjirin Persik, duke pretenduar se sulmet u shkaktuan dëme të mëdha anijeve.
IRGC-ja tha se “sulmet u kryen në përgjigje të agresionit amerikan, përfshirë një sulm ndaj pesë cisternave iraniane të naftës në Gjirin Persik”. IRGC-ja nuk identifikoi anijet amerikane apo cisternat e naftës që pretendoi se kishte shënjestruar dhe as nuk dha hollësi se kur ndodhën sulmet.
Në deklaratë po ashtu thuhet se “forcat detare iraniane kishin shënjestruar 10 anije të tjera që u përpoqën të hyjnë në një zonë të kufizuar dhe të pasigurt të Ngushticës së Hormuzit”, duke pretenduar se ato vepronin me “inkurajimin dhe mbështetjen e ushtrisë amerikane”.
Në muajin qershor, Teherani dhe Washingtoni nënshkruan një memorandum mirëkuptimi, me ndërmjetësimin e Pakistanit dhe Katarit, i cili përcaktonte hapa drejt përfundimit të armiqësive, rihapjes së Ngushticës së Hormuzit dhe trajtimit të kufizimeve ekonomike.
Që atëherë, të dyja palët kanë akuzuar njëra-tjetrën për mos zbatimin e angazhimeve të përcaktuara në memorandum ndërsa tensionet ushtarake kanë vazhduar krahas mosmarrëveshjeve lidhur me sanksionet dhe lundrimin përmes Ngushticës së Hormuzit.
Lajme
Albulena Haxhiu zgjidhet kryetare e Kuvendit të Kosovës
Albulena Haxhiu është zgjedhur kryetare e Kuvendit të Kosovës, në vazhdimin e seancës konstituive të legjislaturës së re.
Haxhiu, e propozuar nga Lëvizja Vetëvendosje mori mbështetjen e nevojshme të deputetëve për të udhëhequr Kuvendin.
“LVV për kryetare të Kuvendit të Kosovës e propozon zonjën Albulena Haxhiu. Është arritur një marrëveshje politike me LDK për presidentin, kështu që konsideroj se mund të procedojmë me këtë propozim”, tha deputeti Glauk Konjufca.
Ajo mori 62 vota për dhe 16 vota kundër dhe 13 abstenime. Në seancë të pranishëm në momentin e votimit ishin 102 deputetë kurse mungonin 18.
Albulena Haxhiu pas zgjedhjes kryetare e Kuvendit falënderoj deputetët për mbështetje.
“Ju falënderoj të gjithëve për mbështetjen për të qenë në krye të Kuvendit të Kosovës”, tha Haxhiu.
Zgjedhja e saj i hap rrugë përmbylljes së procesit të konstituimit të Kuvendit dhe procedimit me hapat e tjerë për formimin e institucioneve të reja.
-
Lajme10 months agoZbulohet Identiteti i Personit Të Vrarë Në Tetovë
-
Lajme2 years agoDetaje nga ngjarja tronditëse në Tetovë: Burri vrau gruan dhe vajzën 4 vjeçe, pastaj qëlloi djalin 9 vjeç dhe veten e tij
-
Lifestyle2 years agoTrashet miqësia me maqedonë në familjen e Adelina Tahirit
-
Lajme2 years agoKëto ministri dhe poste zv ministrash do ti takojnë VLEN-it
-
Lajme9 months agoAplikacion që zbulon kamerat radar, shoferët e shkarkojnë masivisht
-
Lajme3 years agoBurrin e Shkurte Fejzës e godet vetura (PAMJE)
-
Lajme2 years agoJa kush janë 13 deputetët e koalicionit “VLEN” (Lista)
-
Lajme3 years agoDetajet për vrasjen në Bllacë të Shkupit, 57 vjeçari Zelqif Tusha gjendet i vrarë
