Lajme
A janë disa sheqerna “më pak të dëmshëm” se të tjerët?
Shumë njerëz përpiqen të kufizojnë konsumin e sheqerit, por është e vështirë të hiqet dorë nga ëmbëlsirat. Një pyetje e zakonshme është nëse ëmbëltuesit “natyralë”, si mjalti, shurupi i panjës apo ai i bimës agave, janë më të shëndetshëm se sheqeri i bardhë.
Sipas ekspertëve të ushqyerjes, përgjigjja është “jo plotësisht”, ka shkruar The New York Times.
“Trupi juaj nuk e dallon nëse sheqeri vjen nga mjalti, sheqeri i tryezës apo shurupi i agaves. Ai e shpërbën në të njëjtat molekula”, ka thënë Karen Della Corte, profesoreshë e shkencës ushqimore në Universitetin Brigham Young në Utah.
Pse sheqeri i tepërt është i dëmshëm
Sheqeri në një mollë dhe ai në një çokollatë janë të përbërë nga të njëjtat molekula, glukozë dhe fruktozë, por trupi i përpunon ndryshe, në varësi të mënyrës si janë “paketuar” në ushqim.
“Kur konsumoni një frutë ose perime të plota, fibra që përmban ngadalëson tretjen dhe parandalon rritjen e menjëhershme të nivelit të sheqerit në gjak”, ka shpjeguar Kimber Stanhope, hulumtuese e ushqyerjes në Universitetin e Kalifornisë.
Por kur konsumoni sheqerna të shtuar, si sheqerin e rafinuar apo shurupin me përmbajtje të lartë të fruktozës, ato hyjnë shumë më shpejt në gjak, duke shkaktuar rritje të menjëhershme të nivelit të sheqerit.
“E njëjta gjë mund të ndodhë edhe me lëngjet e frutave, edhe kur nuk kanë sheqer të shtuar, sepse gjatë përpunimit humbet fibra mbrojtëse”, paralajmëron doktoresha Della Corte.
Këto ngritje të përsëritura të nivelit të sheqerit në gjak mund të çojnë në rezistencë ndaj insulinës, që me kalimin e kohës mund të zhvillohet në diabet të tipit 2.
Sipas doktorit Robert Lustig, endokrinolog në Universitetin e Kalifornisë, San Francisko, “sheqeri i tepërt mund të shndërrohet në yndyrë nga mëlçia, gjë që rrit rrezikun për sëmundje kronike të mëlçisë dhe madje edhe për atak në zemër apo sulm në tru”.
Për këtë arsye, autoritetet shëndetësore amerikane rekomandojnë jo më shumë se 50 gramë sheqer të shtuar në ditë, ndërsa Shoqata Amerikane e Zemrës vendos kufij më të rreptë: jo më shumë se 36 gramë për burrat dhe 25 gramë për gratë.
A janë ëmbëlsuesit “natyralë” më të mirë?
Ani pse mjalti, shurupi i panjës dhe ai i agaves shiten si alternativa “më të shëndetshme”, në fakt ato janë parape se prapë sheqerna të shtuar dhe mund të jenë po aq të dëmshëm kur konsumohen në sasi të mëdha.
“Shumica e studimeve që pretendojnë se këto janë më të mira janë financuar nga vetë industria”, ka theksuar Stanhope.
Në vitin 2024, për shembull, një studim i financuar nga industria e shurupit të panjës pretendonte se ai ishte më i mirë për nivelin e sheqerit në gjak dhe shëndetin e zemrës sesa sheqeri i bardhë.
“Por analiza ishte e diskutueshme dhe mund t’i ketë të ekzagjeruar përfitimet shëndetësore”, ka thënë ajo.
Një studim tjetër më i vogël nga viti 2015, megjithëse kishte financim nga industria e mjaltit, ishte më i besueshëm. Ai përfshiu 55 të rritur, të cilët konsumuan çdo ditë për dy javë një pije me 50 gramë sheqer, në formë mjalti, sheqeri të bardhë apo shurupi me fruktozë të lartë.
Rezultati tregoi se nuk pati asnjë ndryshim në nivelet e sheqerit në gjak, yndyrës së dëmshme në gjak apo inflamacionit.
“Studimi sugjeron se mjalti nuk është as më i mirë, as më i keq se sheqeri i zakonshëm”, ka përfunduar Stanhope.
Po ëmbëltuesit artificialë?
Nëse mendoni të kaloni te ëmbëltuesit pa kalori, si aspartami (NutraSweet, Equal), sukraloza (Splenda) apo ëmbëltuesit me bazë bimore si stevia dhe monk fruit, ekspertët thonë se kërkimet janë ende të paqarta.
Shkencëtarët po studiojnë nëse ato mund të ndikojnë negativisht në metabolizëm dhe mikrobet e zorrëve.
Këshilla e ekspertëve
Kur keni dëshirë për diçka të ëmbël, përpiquni të zgjidhni alternativa natyrale: fruta si boronicat, mollët ose edhe patatet e ëmbla të pjekura.
“Nëse kjo nuk ju kënaq, pak sheqer, për shembull pak mjaltë mbi disa copa molle, është në rregull”, këshillojnë ekspertët.
Edhe çokollata e zezë mund të jetë zgjedhje më e mirë, pasi zakonisht përmban më pak sheqer të shtuar sesa çokollata e qumështit.
Lajme
Çfarë dihet për kartelin ballkanik të drogës, anëtarë të të cilit u arrestuan në Mal të Zi?
Dymbëdhjetë arrestime, operacione në disa shtete, veprimtari në pesë kontinente dhe sekuestrim i 4.2 tonëve drogë. Ky është epilogu i një aksioni ndërkombëtar policor, të zhvilluar në Mal të Zi dhe në Gjermani.
Ndër të arrestuarit në Mal të Zi është edhe S.F., për të cilin policia e këtij vendi bëri të ditur se është një nga drejtuesit e kartelit ballkanik.
Mediat malazeze e identifikuan si Svetisllav Fillipoviq dhe ai dyshohet për prodhim, posedim dhe shpërndarje të paligjshme të narkotikëve.
Ai përballet me një dënim deri në 15 vjet burg dhe, përveç kësaj, akuzohet edhe për tregti të paligjshme të armëve dhe materialeve shpërthyese.
Për të nuk ka shumë informacione, ndërsa gjatë publikimit të të dhënave për aksionin, policia evropiane, Europol, tha se në Mal të Zi është arrestuar një person me rrezikshmëri të lartë.
Ai vjen nga Podgorica dhe është 47 vjeç, ndërsa që nga viti 2002 figuron si drejtor i kompanisë “Spectacular”, sipas regjistrit publik të të dhënave të biznesit “Company wall”.
Kjo kompani, deri më tani, ka pranuar 139 dërgesa nga 16 vende, përfshirë Ekuadorin, Ukrainën dhe Kolumbinë, tregojnë të dhënat e platformës Volza, e cila mbledh informacione për tregtinë globale.
Sipas saj, kompania ka importuar banane, shalqinj, fruta të thata dhe arra, ndërsa ndër furnizuesit e saj figuron edhe një kompani nga Hong Kongu.
Në vitin 2023, “Spectacular” gjeneroi të ardhura totale prej 664.206 eurosh. Fillipoviq është gjithashtu një nga bashkëpronarët e kompanisë “Europayment”.
Llogaritë e të dyja kompanive janë bllokuar.
Përveç arrestimeve në Mal të Zi, katër persona u arrestuan edhe në Gjermani, por ende nuk ka shumë informacione rreth tyre.
Sipas policisë ndërkombëtare, Interpol, në Gjermani veprojnë disa grupe globale të krimit të organizuar, të cilat merren me një gamë të gjerë krimesh, si: trafikim i drogës, krime kundër pronës dhe kontrabandë e qenieve njerëzore. Të arrestuarit më 15 prill akuzohen për dërgesa shumëtonëshe kokaine nga Amerika e Jugut në vendet e Bashkimit Evropian, tha drejtori i Drejtorisë së Policisë në Mal të Zi, Llazar Shqepanoviq.
Sipas tij, ky grup kriminal siguroi dhe ndërmjetësoi shitjen e kokainës dhe kanabisit, si në Mal të Zi ashtu edhe në vende të tjera, si: Gjermania, Holanda, Belgjika, Bolivia dhe Tajlanda.
Ky operacion konfirmon se, pavarësisht goditjeve të shkaktuara nga operacionet e mëparshme, grupet ballkanike nuk janë zhdukur, por vazhdojnë aktivitetet e tyre, duke i përshtatur dhe rindërtuar zinxhirët e tyre logjistikë, thotë Sasha Gjorgjeviq nga Iniciativa Globale për Luftën kundër Krimit të Organizuar Transnacional.
“Grupet kriminale ballkanike mbeten të rrënjosura fort në rrugët tradicionale të trafikimit të kokainës, veçanërisht në linjën Amerikë Latine-Evropë, me Gjermaninë që është ende një nga tregjet kryesore”, thotë Gjorgjeviq.
Grupet e krimit të organizuar nga Ballkani Perëndimor janë identifikuar nga organizatat ndërkombëtare, si Europol dhe Interpol, si aktorë kryesorë në kontrabandën e kokainës nga vendet e Amerikës Latine – si Brazili, Kolumbia dhe Ekuadori – drejt tregjeve kryesisht të Evropës Perëndimore.
Por, përveç kokainës, u kontrabandua edhe kanabis – rreth 1.5 ton u gjet nga 12 sekuestrime të ndryshme.
Kanabisi, siç tha Europol-i, u kontrabandua në Bashkimin Evropian nga dhe përmes Shqipërisë, Tajlandës dhe Shteteve të Bashkuara. Prania e kanabisit, shpjegon Gjorgjeviq, tregon se grupet kriminale të Ballkanit nuk specializohen vetëm në kokainë.
“Ato tashmë po veprojnë në mënyrë oportuniste dhe po hyjnë në tregje të tjera, ku ofrojnë një kanal të sigurt dhe fitime të mira”, shton ai.
Rreth 100 oficerë policie morën pjesë në operacionin e fundit dhe, përveç institucioneve gjermane dhe malazeze, mbështetje dhanë edhe Austria, Spanja dhe Europol-i. Pas arrestimeve në Mal të Zi dhe në Gjermani, Zyra e Prokurorit të Lartë të Shtetit në Podgoricë ngriti aktakuzë kundër dhjetë personave.
Padia penale i ngarkon të dyshuarit me shitje, transportim dhe ndërmjetësim të përsëritur në shitjen e drogave narkotike – kokainë dhe kanabis – ndërsa një grup prej katër të dyshuarve akuzohet edhe për veprën penale të organizimit kriminal.
“Një i dyshuar urdhëroi dhe organizoi transportin detar ose ajror të ngarkesave me sasi të mëdha drogash narkotike – kokainë, kanabis dhe hashash – në Podgoricë, Gjermani, Bolivi, Tajlandë, Belgjikë dhe Republikën Dominikane”, deklaroi Zyra e Prokurorit.
Europol-i tha gjithashtu se grupi ka përdorur edhe trafikun ajror, përveç rrugëve detare. Gjorgjeviq thotë se kjo tregon se këto rrjete po i përshtatin vazhdimisht metodat e tyre dhe po kërkojnë kanale të reja për kontrabandë.
“Përdorimi i trafikut ajror, duke përfshirë korrierët dhe aviacionin e përgjithshëm, shkakton shqetësim prej kohësh, por shkalla e tij ende nuk është e qartë plotësisht”, thotë Gjorgjeviq.
Përveç metodave të reja të transportit, grupet po i ndryshojnë edhe rrugët.
Kështu, një hulumtim i Iniciativës Globale kundër Krimit të Organizuar Transnacional, vitin e kaluar, tregoi se grupet e krimit të organizuar, anëtarët e të cilëve kanë origjinë nga vendet e Ballkanit Perëndimor, përdorin një rrugë të re për të kontrabanduar kokainë nga Amerika Latine në Evropë, përmes vendeve të Afrikës Perëndimore. Mali i Zi është strehë e dy klaneve kriminale, Kavaç dhe Shkalar, të cilat janë në konflikt që nga viti 2014, kur disa qindra kilogramë kokainë u zhdukën në Valencia.
Më shumë se 70 persona janë vrarë në konfliktet e tyre deri më tani.
Vitin e kaluar, ky vend u rendit i dhjeti në Evropë në Indeksin Global të Krimit të Organizuar.
Përveç tij, Serbia dhe Bosnje dhe Hercegovina janë gjithashtu në dhjetë vendet e para.
Indeksi Global i Krimit të Organizuar vlerëson nivelin e krimit dhe rezistencën ndaj krimit të organizuar në 193 vende të botës.
Lajme
MPB ngriti kallëzim penal ndaj Blerim Bexhetit për “keqpërdorim të pozitës dhe autorizimit zyrtar”
Lajme
Ngritet aktakuzë ndaj gjyqtarit Gjoko Ristov, në shtëpinë e të cilit u gjetën 350.000 euro
Prokuroria për Ndjekjen e Krimit të Organizuar dhe Korrupsionit informon se sot është ngritur aktakuzë kundër gjyqtarit të Apelit Gjoko Ristov, në shtëpinë familjare të të cilit u gjetën të fshehura në një mur 350,000 euro. Aktakuza vjen pas rrëfimit të avokatit Fehmi Stafa, i cili pranoi një dënim me burg prej një viti e tre muajsh, sepse mori ryshfet prej 50,000 eurosh, i cili supozohej të ndikonte te gjyqtari Ristov që t’ia hiqte paraburgimin klientit të tij Ljupço Pecov – Gjavollot.
“Gjatë një hetimi të hollësishëm, një prokuror publik nga Zyra e Prokurorit Publik Themelor për Ndjekjen e Krimit të Organizuar dhe Korrupsionit siguroi të gjitha provat që konfirmonin bazat për dyshimet se një i pandehur që ushtronte autoritet publik – një avokat – kërkoi një total prej 100,000 eurosh, dhe më 13.12.2025 mori drejtpërdrejt një shumë prej 20,000 eurosh për të ndërmjetësuar duke përdorur ndikimin e tij real mbi një gjyqtar të Gjykatës së Apelit të Shkupit për të hequr një masë paraburgimi të vendosur ndaj një personi i cili atëherë ishte i paarritshëm për agjencitë e zbatimit të ligjit.
I përballur me provat e prokurorisë, i pandehuri pranoi plotësisht pretendimet në aktakuzë, pas së cilës kërkoi një zgjidhje për shumën e sanksionit penal.
Bazuar në propozim-marrëveshjen e arritur në të cilën u morën parasysh të gjitha rrethanat rënduese dhe lehtësuese, Gjykata Themelore Penale e Shkupit dje lëshoi një vendim me të cilin e dënoi të pandehurin me një dënim efektiv me burg prej 1 viti e 3 muajsh për veprën penale të marrjes së rryshfetit për ndikim të paligjshëm sipas nenit 359, paragrafi 7 i Kodit Penal.
Duke pranuar propozim-marrëveshjen, personi i dënuar tani ka konfirmuar pretendimet në aktakuzë sipas të cilave paratë e kërkuara kishin për qëllim të ndikonin tek një gjyqtar specifik i Gjykatës së Apelit në Shkup me anë të një ryshfeti me qëllim heqjen e masës së paraburgimit”, thuhet në njoftimin e PTHP-së.
-
Lajme5 months agoZbulohet Identiteti i Personit Të Vrarë Në Tetovë
-
Lajme1 year agoDetaje nga ngjarja tronditëse në Tetovë: Burri vrau gruan dhe vajzën 4 vjeçe, pastaj qëlloi djalin 9 vjeç dhe veten e tij
-
Lifestyle2 years agoTrashet miqësia me maqedonë në familjen e Adelina Tahirit
-
Lajme2 years agoKëto ministri dhe poste zv ministrash do ti takojnë VLEN-it
-
Lajme5 months agoAplikacion që zbulon kamerat radar, shoferët e shkarkojnë masivisht
-
Lajme2 years agoBurrin e Shkurte Fejzës e godet vetura (PAMJE)
-
Lajme2 years agoJa kush janë 13 deputetët e koalicionit “VLEN” (Lista)
-
Lajme2 years agoDetajet për vrasjen në Bllacë të Shkupit, 57 vjeçari Zelqif Tusha gjendet i vrarë
