Lajme
Të shpërngulurit në Turqi po kthehen në Maqedoni, ja shifrat deri tani
Pasardhësit e familjeve të shpërngulura në Turqi pas Luftës së Parë dhe të Dytë Botërore, përfshirë ato shqiptare po shfaqin një interes në rritje për t’u rikthyer në vendlindjen e të parëve të tyre.
Sipas të dhënave të siguruara, gjatë dy dekadave të fundit (2006-2026), vërehet një trend i fuqishëm i migracionit nga Turqia drejt Maqedonisë së Veriut.
Shifrat e rikthimit
Sipas portalit Kurir, gjatë periudhës 20-vjeçare, në Maqedoni janë vendosur 16,589 persona nga Turqia, ndërsa nga Maqedonia drejt Turqisë janë shpërngulur vetëm 1,244 qytetarë. Kjo llogarit një bilanc pozitiv prej 15,345 personash më shumë në favor të Maqedonisë për këtë periudhë.
Të ardhur/Të shpërngulur nga Turqia në dhe nga Maqedonia në periudhën 20-vjeçare:
2006: 56 / 3
2007: 53 / 0
2008: 91 / 0
2009: 296 / 15
2010: 337 / 28
2011: 455 / 73
2012: 605 / 28
2013: 482 / 30
2014: 697 / 13
2015: 1324 / 30
2016: 784 / 31
2017: 918 / 80
2018: 812 / 111
2019: 1250 / 59
2020: 605 / 85
2021: 1263 / 113
2022: 1712 / 203
2023: 2049 / 235
2024: 3750 / 107
Gjithsej në Maqedoni nga Turqia në periudhën 2006 – 2024:
Të ardhur: 16.589
Të shpërngulur: 1.244
Dëbimi i Shqiptarëve drejt Turqisë: Marrëveshjet dhe Shifrat
Sipas dokumenteve të historianëve shqiptarë, shpërngulja masive u realizua përmes tre valëve kryesore, të bazuara në marrëveshje ndërshtetërore që synonin “shkombëtarizimin” e trojeve shqiptare.
1. Marrëveshja e vitit 1926
Kjo marrëveshje hapi rrugën për dëbimet e para masive duke i trajtuar shqiptarët si turq.
-
Citimi: “Dispozitat e kësaj Marrëveshje u shfrytëzuan për të dëbuar popullsinë shqiptare nga Kosova për në Turqi, duke e konsideruar atë si turke.”
-
Shifra: Parashikohej emigrimi i 300,000 deri në 400,000 personave.
2. Konventa e vitit 1938
Një marrëveshje më specifike që synonte spastrimin e zonave rurale dhe qyteteve të Kosovës dhe Maqedonisë.
-
Citimi: “Më 1938 u siglua një tjetër marrëveshje… në bazë të së cilës parashikohej riatdhesimi i 250,000 vetave të ashtuquajtur turq.”
-
Bilanci (1913-1941): Shifra totale e të shpërngulurve arriti në 580,000 persona.
3. Shpërngulja e pasluftës (1949-1970)
Kjo fazë u shoqërua me terrorin e UDB-së dhe krijimin e “Qendrës Transitore” në Shkup.
-
Citimi mbi metodën: “Në regjistrimet e vitit 1953 u hodh baza për shpërngulje mbasi shumë njerëz u detyruan të regjistroheshin si të kombësisë turke.”
-
Shifra: Gjatë kësaj periudhe (1949-1970) u shpërngulën edhe 283,000 shqiptarë të tjerë.
-
Lehtësirat: Taksa për lënien e shtetësisë u ul nga 12,000 në vetëm 2,000 dinarë për person.
4. Realiteti Demografik (Statistikat e vitit 1967)
Sipas dokumenteve të Ministrisë së Brendshme Turke që dispononte Tirana zyrtare:
-
1,890,000 ishte numri i përgjithshëm i personave me origjinë shqiptare në Turqi.
-
412,000 prej tyre flisnin ende rrjedhshëm gjuhën shqipe.
1. Për Marrëveshjen e vitit 1926 dhe 1938: Marrëveshjet u nënshkruan midis përfaqësuesve të Mbretërisë Serbo-Kroate-Sllovene (Jugosllavisë) dhe Republikës së Turqisë. Teksti specifikon se delegacioni jugosllav ishte ai që finalizoi detajet për numrin e madh të emigrantëve (rreth 250,000 veta). Ajo e vitit 1938 u nënshkrua nga Ivan Vukotiç-zyrtar i lartë i Ministrisë së Jashtme të Mbretërisë SKS.
Sipas tekstit tuaj, kjo marrëveshje u shoqërua me njoftime zyrtare në shtypin turk, gazetën “Vatan” të datës 12 korrik 1938 ku thuhej se 250 mijë emigrantë nga Jugosllavia do të arrinin në Turqi.
2. Për periudhën e pasluftës (Vitet 1950): Ndonëse shpesh njihet si “Marrëveshja Gentleman” (marrëveshje gojore), në tekstin tuaj përmenden emra specifikë të udhëheqësve jugosllavë që nxitën këtë proces në terren:
-
Gjoko Pajkoviq (Sekretar i Partisë për Kosovën në atë kohë).
-
Dushan Mugosha.
Shpërngulja nuk ishte vullnetare, por pasojë e një politike të mirëmenduar të Jugosllavisë, e cila përdori Maqedoninë si urë kalimi: “Krijuan Maqedoninë e sidomos qytetin e Shkupit si qendër transitore… regjistroheshin si me kombësi turke e pastaj plotësonin dokumentet për në Turqi.” /ina online/
Lajme
Netanyahu: Irani shënjestroi një nga djemtë e mi
Kryeministri izraelit, Benjamin Netanyahu, ka deklaruar se Irani është përpjekur të vrasë një nga djemtë e tij ndërsa informacioni për komplotin e dyshuar është mbajtur i fshehtë për disa muaj.
Netanyahu e bëri deklaratën gjatë një interviste telefonike me korrespondentin ushtarak të Channel 14, Noam Amir, duke e lidhur kërcënimin me nevojën për masa të vazhdueshme sigurie për familjen e tij.
“Irani shënjestroi një nga djemtë e mi. U përpoq të vriste një nga djemtë e mi. Kjo është arsyeja pse kjo siguri nuk është luks. Pa të, ata do të kenë sukses”, tha Netanyahu.
Kryeministri izraelit nuk bëri të ditur se cili prej dy djemve të tij, Yair apo Avner, ishte objektivi dhe nuk dha detaje mbi mënyrën apo kohën kur dyshohet se ka ndodhur komploti.
Netanyahu tha gjithashtu se kishte komunikuar me kreun e Shin Bet, David Zini, të cilit i kishte kërkuar që të sigurojë mbrojtjen e përshtatshme për çdo kandidat për postin e kryeministrit, veçanërisht në periudhën e fushatës zgjedhore.
Deklaratat vijnë në një kohë tensionesh të larta mes Izraelit dhe Iranit, ndërsa Netanyahu u bëri thirrje gjithashtu aktorëve politikë që të tregojnë përmbajtje gjatë fushatës.
Lajme
“Lotaria” / Prokuroria me 231 prova dhe 7 dëshmitarë kundër Grubit dhe 7 personave të tjerë
Me shoqërim policor, ish zëvendëskryeministri i parë, Artan Grubi, nga paraburgimi u soll sot në Gjykatën Penale të Shkupit për seancën e parë gjyqësore lidhur me lëndën për shpërdorim e 8.2 milionë eurove në Lotarinë Shtetërore.
Grubi i shoqëruar nga dy avokatët, Goce Ristevski dhe Vlladimir Donevski u ul në bankën e të akuzuarit, ndërsa për veprën që i ngarkohet, Kodi Penal parashikon prej 1 deri në 5 vjet burg.
Krahas tij, sot në seancë janë paraqitur edhe 6 të akuzuar të tjerë. Në afërsi të tij, është ulur Metodija Dimovski, ish sekretar i Qeverisë, por edhe të akuzuarit Skender Memeti, Bojan Janev, Fatmir Ramadanovski, Bashkim Avdi dhe Aleksandar Dimitrieski. Mungoi vetëm ish drejtori i Lotarisë Përparim Bajrami, i cili është i akuzuar i parë në këtë lëndë, por që mbetet në arrati prej dhjetorit të vitit 2024.
Megjithatë seancë e sotme zgjati shkurt, meqë organi i akuzës nuk ua ka dorëzuar palëve provat. Për këtë, prokurorët e lëndës Daniel Kocev dhe Aleksandar Davçevski kishin përgatitur tetë pako me prova, të cilat i morën avokatët e të akuzuarve. Siç shpjeguan prokurorët, ata posedojnë listë me 231 prova materiale, të cilat thanë se do t’i prezantojnë brenda një seance gjyqësore, ndërsa ato verbale, respektivisht dëshmitë e 7 dëshmitarëve për 2 deri në 3 seanca, ndonëse kjo nuk mund të përcaktohet pasi do të varet edhe nga numri i pyetjeve të kryqëzuara nga ana e avokatëve të mbrojtjes.
Meqenëse mbrojtja nuk ka pasur mundësi të përgatitet për shkak se nuk i ka pasur provat, gjykatësja e lëndës Biljana Shuplinovska – Jovevski u dha dy javë kohë, respektivisht caktoi seancën e radhës për më 7 shtator. Deri atëherë, avokatët duhet t’i studiojnë provat e Prokurorisë, të përgatisin mbrojtjen dhe të dorëzojnë listë të tyre me prova.
Njëkohësisht, gjyqtarja në pajtim me palët caktoi dinamikën e gjykimit për periudhën e ardhshme, e cila sipas terminëve do të jetë mjaftë e ngjeshur. Gjatë muajit shtator, do të mbahen 6 seanca gjyqësore, ndërsa 7 të tjera janë caktuar në tetor.
Sipas Prokurorisë, Artan Grubi dhe 7 persona të tjerë akuzohen se kanë “Keqpërdorur detyrën zyrtare” pasi kanë qenë pjesë e operacionit për furnizimin e VLT aparateve për lojëra elektronike të fatit, për nevojat e Lotarisë Shtetërore edhe pse të njëjtat asnjëherë nuk janë përdorur, pasi që Lotaria Shtetërore nuk ka të drejtë ligjore për organizimin e pavarur të lojërave elektronike të fatit. Prokuroria e zhvilloi hetimin për veprën penale “Mashtrim në shërbim” për të cilën parashihet dënim me burg prej 4 deri në 20 vjet burg, megjithatë propozim akuzën e dorëzoi për vepër tjetër penale që parashikon dënim më të butë, respektivisht prej 1 deri në 5 vjet burg. /Alsat.mk
Lajme
E dhimbshme: Ky është kosovari që vdiq në detin e Shëngjinit
Një 18-vjeçar nga Kosova ka humbur jetën në zonën e Kunes, në Shëngjin, ndërsa burime të Klankosova.tv bëjnë të ditur se i riu është identifikuar si Shpëtim Syla.
I riu është gjetur pa shenja jete në ujë. Ende nuk janë të qarta rrethanat e sakta të ngjarjes, ndërsa autoritetet po hetojnë nëse 18-vjeçari është mbytur gjatë qëndrimit në det apo ka pësuar arrest kardiak.
Trupi i pajetë është transportuar në morgun e Lezhës, ku pritet t’i nënshtrohet ekspertizës mjekoligjore. Ekspertiza pritet të ndihmojë në përcaktimin e shkakut të vdekjes./Klankosova.tv
-
Lajme9 months agoZbulohet Identiteti i Personit Të Vrarë Në Tetovë
-
Lajme2 years agoDetaje nga ngjarja tronditëse në Tetovë: Burri vrau gruan dhe vajzën 4 vjeçe, pastaj qëlloi djalin 9 vjeç dhe veten e tij
-
Lifestyle2 years agoTrashet miqësia me maqedonë në familjen e Adelina Tahirit
-
Lajme2 years agoKëto ministri dhe poste zv ministrash do ti takojnë VLEN-it
-
Lajme9 months agoAplikacion që zbulon kamerat radar, shoferët e shkarkojnë masivisht
-
Lajme3 years agoBurrin e Shkurte Fejzës e godet vetura (PAMJE)
-
Lajme2 years agoJa kush janë 13 deputetët e koalicionit “VLEN” (Lista)
-
Lajme2 years agoDetajet për vrasjen në Bllacë të Shkupit, 57 vjeçari Zelqif Tusha gjendet i vrarë


