Lajme
Të shpërngulurit në Turqi po kthehen në Maqedoni, ja shifrat deri tani
Pasardhësit e familjeve të shpërngulura në Turqi pas Luftës së Parë dhe të Dytë Botërore, përfshirë ato shqiptare po shfaqin një interes në rritje për t’u rikthyer në vendlindjen e të parëve të tyre.
Sipas të dhënave të siguruara, gjatë dy dekadave të fundit (2006-2026), vërehet një trend i fuqishëm i migracionit nga Turqia drejt Maqedonisë së Veriut.
Shifrat e rikthimit
Sipas portalit Kurir, gjatë periudhës 20-vjeçare, në Maqedoni janë vendosur 16,589 persona nga Turqia, ndërsa nga Maqedonia drejt Turqisë janë shpërngulur vetëm 1,244 qytetarë. Kjo llogarit një bilanc pozitiv prej 15,345 personash më shumë në favor të Maqedonisë për këtë periudhë.
Të ardhur/Të shpërngulur nga Turqia në dhe nga Maqedonia në periudhën 20-vjeçare:
2006: 56 / 3
2007: 53 / 0
2008: 91 / 0
2009: 296 / 15
2010: 337 / 28
2011: 455 / 73
2012: 605 / 28
2013: 482 / 30
2014: 697 / 13
2015: 1324 / 30
2016: 784 / 31
2017: 918 / 80
2018: 812 / 111
2019: 1250 / 59
2020: 605 / 85
2021: 1263 / 113
2022: 1712 / 203
2023: 2049 / 235
2024: 3750 / 107
Gjithsej në Maqedoni nga Turqia në periudhën 2006 – 2024:
Të ardhur: 16.589
Të shpërngulur: 1.244
Dëbimi i Shqiptarëve drejt Turqisë: Marrëveshjet dhe Shifrat
Sipas dokumenteve të historianëve shqiptarë, shpërngulja masive u realizua përmes tre valëve kryesore, të bazuara në marrëveshje ndërshtetërore që synonin “shkombëtarizimin” e trojeve shqiptare.
1. Marrëveshja e vitit 1926
Kjo marrëveshje hapi rrugën për dëbimet e para masive duke i trajtuar shqiptarët si turq.
-
Citimi: “Dispozitat e kësaj Marrëveshje u shfrytëzuan për të dëbuar popullsinë shqiptare nga Kosova për në Turqi, duke e konsideruar atë si turke.”
-
Shifra: Parashikohej emigrimi i 300,000 deri në 400,000 personave.
2. Konventa e vitit 1938
Një marrëveshje më specifike që synonte spastrimin e zonave rurale dhe qyteteve të Kosovës dhe Maqedonisë.
-
Citimi: “Më 1938 u siglua një tjetër marrëveshje… në bazë të së cilës parashikohej riatdhesimi i 250,000 vetave të ashtuquajtur turq.”
-
Bilanci (1913-1941): Shifra totale e të shpërngulurve arriti në 580,000 persona.
3. Shpërngulja e pasluftës (1949-1970)
Kjo fazë u shoqërua me terrorin e UDB-së dhe krijimin e “Qendrës Transitore” në Shkup.
-
Citimi mbi metodën: “Në regjistrimet e vitit 1953 u hodh baza për shpërngulje mbasi shumë njerëz u detyruan të regjistroheshin si të kombësisë turke.”
-
Shifra: Gjatë kësaj periudhe (1949-1970) u shpërngulën edhe 283,000 shqiptarë të tjerë.
-
Lehtësirat: Taksa për lënien e shtetësisë u ul nga 12,000 në vetëm 2,000 dinarë për person.
4. Realiteti Demografik (Statistikat e vitit 1967)
Sipas dokumenteve të Ministrisë së Brendshme Turke që dispononte Tirana zyrtare:
-
1,890,000 ishte numri i përgjithshëm i personave me origjinë shqiptare në Turqi.
-
412,000 prej tyre flisnin ende rrjedhshëm gjuhën shqipe.
1. Për Marrëveshjen e vitit 1926 dhe 1938: Marrëveshjet u nënshkruan midis përfaqësuesve të Mbretërisë Serbo-Kroate-Sllovene (Jugosllavisë) dhe Republikës së Turqisë. Teksti specifikon se delegacioni jugosllav ishte ai që finalizoi detajet për numrin e madh të emigrantëve (rreth 250,000 veta). Ajo e vitit 1938 u nënshkrua nga Ivan Vukotiç-zyrtar i lartë i Ministrisë së Jashtme të Mbretërisë SKS.
Sipas tekstit tuaj, kjo marrëveshje u shoqërua me njoftime zyrtare në shtypin turk, gazetën “Vatan” të datës 12 korrik 1938 ku thuhej se 250 mijë emigrantë nga Jugosllavia do të arrinin në Turqi.
2. Për periudhën e pasluftës (Vitet 1950): Ndonëse shpesh njihet si “Marrëveshja Gentleman” (marrëveshje gojore), në tekstin tuaj përmenden emra specifikë të udhëheqësve jugosllavë që nxitën këtë proces në terren:
-
Gjoko Pajkoviq (Sekretar i Partisë për Kosovën në atë kohë).
-
Dushan Mugosha.
Shpërngulja nuk ishte vullnetare, por pasojë e një politike të mirëmenduar të Jugosllavisë, e cila përdori Maqedoninë si urë kalimi: “Krijuan Maqedoninë e sidomos qytetin e Shkupit si qendër transitore… regjistroheshin si me kombësi turke e pastaj plotësonin dokumentet për në Turqi.” /ina online/
Lajme
Kumanovari dhuron 26 mijë euro për rrugën që mundëson qasjen në xhaminë më të vjetër në rajon
Husejn Bajrami, djali i të ndjerit hoxhë Nexhmedin Bajrami nga Kumanova, ka financuar blerjen e rrugës që mundëson qasjen në Xhaminë “Koxha Mehmed Beu” në fshatin Tabanoc.
Marrëveshja për blerjen u nënshkrua më 19 tetor 2026, në prani të myftiut të Kumanovës, h. Abedin ef. Imeri, dhe anëtarëve të familjes Selmani nga Llojani.
Rruga ka një sipërfaqe prej 529 metrash katrorë, me gjerësi prej shtatë metrash, ndërsa vlera e blerjes arrin në 26.450 euro, shumë e paguar nga Husejn Bajrami.
Muftinia e Kumanovës e falënderoi z.Bajrami për këtë kontribut, si dhe familjen Selmani për bashkëpunimin, duke shprehur lutjen që kjo vepër të pranohet si sadaka dhe të shpërblehet me të mira.
Lajme
Të dielën nis ora dimërore, akrepat lëvizin një orë prapa
Ora verore këtë vit përfundon të dielën, më 25 tetor në orën 3:00 të mëngjesit duke u zhvendosur një orë prapa.
Në vitin 2018, Komisioni Evropian shqyrtoi heqjen e ndërrimit të kohës sezonale dhe më pas zhvilloi një konsultim publik në të cilin morën pjesë rreth 4.6 milionë njerëz.
Megjithatë, ndonëse 84 përqind e të anketuarve ishin në favor të heqjes së tij, anëtarët nuk arritën të arrinin një marrëveshje se cila kohë do të ishte e përhershme, kështu që propozimi nuk u zbatua.
Vendet e BE-së ende kalojnë në orën e verës në pranverë dhe në orën e dimrit në vjeshtë.
Në Azi, Kina, India, Japonia, Koreja e Jugut, Tailanda, Vietnami, Indonezia, Malajzia dhe Singapori nuk e përdorin kohën e kursimit të verës.
Kina e hoqi orën e verës në vitin 1991.
Në Lindjen e Mesme , Arabia Saudite, Emiratet e Bashkuara Arabe, Katari, Kuvajti dhe Bahreini nuk e ndryshojnë orën gjatë vitit.
Irani e hoqi ndërrimin sezonal të orës në vitin 2022, dhe që nga viti 2023 nuk e ndryshon më kohën midis verës dhe dimrit.
Në Amerikën e Jugut , Brazili, Argjentina, Kolumbia, Peruja dhe Ekuadori nuk e përdorin kohën sezonale.
Në Australi, rregullat ndryshojnë sipas shtetit. Uellsi i Ri Jugor, Viktoria, Australia Jugore, Tasmania dhe Territori i Kryeqytetit Australian po kalojnë në orën verore, ndërsa Queensland, Australia Perëndimore dhe Territori Verior nuk e ndryshojnë orën, raportoi portali Maariv.
Ndër arsyet për heqjen e ndërrimit të kohës sezonale janë funksionimi më i thjeshtë i jetës së përditshme , shmangia e problemeve në sistemet kompjuterike, transportin dhe biznesin, si dhe fakti që në vendet pranë ekuatorit, gjatësia e ditës nuk ndryshon ndjeshëm gjatë vitit.
Lajme
„Pesë veta rrahin një fëmijë dhe e filmojnë“: Dëshmi shqetësuese nga Tetova
Pesë të mitur, të moshës rreth 13 dhe 14 vjeç, sipas pretendimeve të një prindi, kanë ndaluar dy fëmijë 11-vjeçarë në qendër të Tetovës, i kanë kapur për fyti dhe janë përpjekur t’ua heqin xhaketat për të kontrolluar nëse mbanin veshje me simbolet e grupit të tifozëve „Vojvodi“. Incidenti, sipas prindit, ka ndodhur derisa fëmijët po shkonin në stërvitje.
Për rastin ka alarmuar publikisht Darko Gavro, i cili në një postim në grupin e Facebook-ut „Go ljubim Tetovo“ pretendon se djali i tij dhe një fëmijë tjetër janë keqtrajtuar pranë ëmbëltores „Geopiko“ dhe objektit „Nashe dete“.
Sipas dëshmisë së tij, fëmijët ishin rrugës për në Qendrën Sportive, ku duhej të merrnin pjesë në stërvitjen e klubit për fëmijë „Fit Kid“, kur u ndaluan nga grupi i të miturve.
„I kanë kapur për fyti dhe janë përpjekur t’ua heqin xhaketat për të parë nëse janë ‘Vojvodi’“, ka shkruar prindi.
Ai pretendon se njëri prej të miturve e ka filmuar incidentin me telefon celular. Sipas informacioneve që ka marrë, videoja ishte menduar të publikohej në një grup të veçantë në TikTok, ku, siç thotë ai, shpërndaheshin pamje të rrahjeve nëpër Tetovë.
Prindi bën të ditur se rasti është denoncuar në polici dhe se bashkëshortja e tij ka shkuar për të dhënë deklaratë.
Në postimin e tij, ai paralajmëron se nuk bëhet fjalë për një incident të izoluar, pasi pretendon se ka informacione edhe për raste të tjera të keqtrajtimit të fëmijëve, gjatë të cilave të miturve u janë hequr xhaketat dhe trenerkat.
„Policia hesht. Të gjithë e dinë dhe i lëshojnë fëmijët në rrugë me frikë“, ka shkruar Gavro, duke kërkuar shtim të pranisë policore dhe të patrullave nëpër Tetovë.
Ai u ka bërë thirrje publike edhe institucioneve përgjegjëse për delikuencën e të miturve që t’i hetojnë rastet e tilla, duke paralajmëruar se keqtrajtimi i fëmijëve nga grupe po shndërrohet në një problem serioz.
Deri më tani, informacionet për rrethanat e incidentit bazohen në dëshminë publike të prindit. Ministria e Punëve të Brendshme nuk ka dhënë konfirmim zyrtar për denoncimin, as për pretendimet lidhur me filmimin e organizuar dhe publikimin e incidenteve të tilla./Skopje1.mk
-
Lajme11 months agoZbulohet Identiteti i Personit Të Vrarë Në Tetovë
-
Lajme2 years agoDetaje nga ngjarja tronditëse në Tetovë: Burri vrau gruan dhe vajzën 4 vjeçe, pastaj qëlloi djalin 9 vjeç dhe veten e tij
-
Lifestyle2 years agoTrashet miqësia me maqedonë në familjen e Adelina Tahirit
-
Lajme2 years agoKëto ministri dhe poste zv ministrash do ti takojnë VLEN-it
-
Lajme11 months agoAplikacion që zbulon kamerat radar, shoferët e shkarkojnë masivisht
-
Lajme2 years agoJa kush janë 13 deputetët e koalicionit “VLEN” (Lista)
-
Lajme3 years agoBurrin e Shkurte Fejzës e godet vetura (PAMJE)
-
Lajme1 week agoÇmimi i naftës shënon rënie


