Brukseli nuk bën përjashtim për shoferët e Ballkanit – kështu që, të paktën për momentin, pritjet se Bashkimi Evropian do të ofronte një regjim të veçantë për profesionistët nga Maqedonia dhe Ballkani Perëndimor kanë mbaruar. Komisioni Evropian konfirmoi më 1 shtator se po e ndjek çështjen, por rregulli i qëndrimit deri në 90 ditë në çdo periudhë 180-ditore vazhdon të zbatohet.

Për shoferët profesionistë, çdo hyrje pune në Shengen regjistrohet si qëndrim, pavarësisht nëse nuk udhëtojnë si turistë, por transportojnë mallra apo pasagjerë. Ditët e hyrjes dhe daljes llogariten si ditë të plota, prandaj shoferët që udhëtojnë shpesh nëpër disa vende evropiane e arrijnë limitin relativisht shpejt.

Komisioni Evropian thekson se Sistemi i Hyrjes/Daljes, i njohur si EES, nuk ka futur ndonjë kufizim të ri. Rregulli 90/180 ekzistonte edhe më parë, por sistemi elektronik, i cili ka qenë plotësisht funksional që nga 10 prilli 2026, regjistron automatikisht kalimet dhe e bën shumë më të lehtë zbulimin e personave që kanë tejkaluar afatin e qëndrimit.

Sipas shpjegimit zyrtar të Delegacionit të BE-së në Maqedoni, shoferët mund të shmangin regjistrimin në EEA nëse kanë leje qëndrimi në një shtet anëtar ose nëse shërbimet kompetente kufitare i njohin ata si punëtorë ndërkufitarë. Megjithatë, edhe ky status nuk krijon një përjashtim të përgjithshëm nga rregulli 90/180 në të gjithë zonën Shengen.

Strategjia e vizave e Komisionit Evropian që nga janari i përfshiu në mënyrë të qartë shoferët e kamionëve midis profesioneve me lëvizshmëri të lartë që duhet të merren në konsideratë për qëndrime afatshkurtra të zgjatura për herë të parë. Por strategjia njofton një shqyrtim të rregullave të reja të mundshme, jo një zgjidhje që është miratuar tashmë.

Zëdhënësi i Komisionit, Markus Lammert, tha se Brukseli është në kontakt me partnerët nga Ballkani Perëndimor, por nuk konfirmoi që takimi i paralajmëruar mbi statusin e shoferëve profesionistë u zhvillua më 1 shtator. Vizat dhe lejet e qëndrimit afatgjatë të lëshuara nga shtetet anëtare individuale mbeten opsione të disponueshme.

Ministria e Transportit e Maqedonisë njoftoi se po punon për zgjidhje dypalëshe me disa vende. Sipas ministrisë, janë arritur marrëveshje me Zvicrën, Kroacinë dhe Rumaninë, dhe po zhvillohen bisedime me Austrinë, Gjermaninë dhe Slloveninë.

Transportuesit nga Maqedonia, Serbia, Bosnja dhe Hercegovina dhe Mali i Zi kërkojnë që qëndrimi i tyre të llogaritet sipas orëve të kaluara në të vërtetë ose që t’u jepet status i posaçëm profesional. Pas paralajmërimit për protesta, shoqatat e transportit njoftojnë bllokime të mundshme të kufijve të Shengenit nga 14 shtatori nëse nuk marrin një zgjidhje konkrete kalimtare.