Lajme

23 vjet nga armëpushimi që rezultoi me Marrëveshjen e Ohrit

Më 5 korrik 2001, Qeveria e Maqedonisë dhe kryengritësit shqiptarë arrijnë marrëveshjen për paqe. Me këtë marrëveshje u arrit të ndërpritet konflikti, që përfundoi me të ashtuquajturën Marrëveshje të Ohrit të nënshkruar më 13 gusht në Ohër të Maqedonisë.

Shkatërrimi i RSFJ-së dhe pavarësimi i Republikës të Maqedonisë shkaktoi ndryshime të thella politike, shoqërore dhe ekonomike asokohe. Pluralizmi manifestohej me formimin e partive politike të cilat, në vend të atij ideologjik, kishin karakter të fuqishëm etnik.

Si rezultat i këtij tranzicioni, një pjesë e madhe e popullsisë mbetet pa punë, kurse varfëria, korrupsioni, kriminaliteti dhe kriza ekonomike marrin përmasa shumë të mëdha.

Ekonomia e shkatërruar, aferat dhe skandalet politike, korrupsioni dhe marrëdhëniet e keqësuara ndëretnike edhe më shumë e destabilizuan vendin. Duhet të theksohet fakti se me Kushtetutën e vitit 1991, shqiptarët i humbën të drejtat të cilat, formalisht, i gëzonin me Kushtetutën e vitit 1974. Për këto shkaqe Kushtetuta u miratua pa votat e deputetëve shqiptarë në Parlament.

Periudha e viteve 2000-2001 në Maqedoni, karakterizohet me papunësi të madhe (400.000 persona të aftë për punë ishin të papunësuar kurse 80.000 familje merrnin ndihma sociale) dhe me procesin e papërfunduar të privatizimit i shoqëruar me procedura për falimentim për shumë ndërmarrje.

Jeta politike karakterizohet me parti një etnike, ndërsa Qeveria udhëhiqej nga parti nacionaliste. Qeverisja ishte e centralizuar, kurse sistemi juridik dhe ligjet nuk ishin të përfunduara (nuk ishin miratuar ligjet e nevojshme, ndërsa ato të miratuarat shpesh ndryshonin dhe gjykatat shumë ngadalë vendosin për lëndët). Edhe pse në Parlament kishte përfaqësues shqiptarë dhe në koalicionin qeveritar kishte ministra-shqiptarë, në administratë dhe strukturat shtetërore, shqiptarët nuk ishin proporcionalisht të përfaqësuar. Partitë politike të shqiptarëve në RM publikisht vazhdojnë të tregojnë pakënaqësinë nga statusi i tyre në jetën politike dhe publike në vend.

Tensionimi i marrëdhënieve ndëretnike vjen në shprehje gjatë protestave të shqiptarëve me kërkesë për rritjen e të drejtave kolektive ku ndëshkohen dhe konfrontohen me policinë si dhe gjatë protestave të maqedonasve kundër shtimit të të drejtave të shqiptarëve.

Konflikti i armatosur, filloi në rrethinën e fshatit Tanushë të Shkupit, në shkurt të viti 2001. Aktivitetet luftarake zhvilloheshin në rajonin e Kumanovës dhe Likovës, atë të Tetovës dhe Shkupit. Gjatë konfliktit, Ushtria Çlirimtare Kombëtare (UÇK) i sulmonte forcat e sigurimit të Republikës së Maqedonisë, mobilizoi një pjesë të popullatës shqiptare për të marrë pjesë në aktivitetet luftarake dhe aktivitete kundër popullatës civile.

Forcat e sigurimit i sulmonin pozitat e UÇK-së me armatim të rëndë, përgatitnin prita për anëtarët e UÇK-së, arrestonin qytetarë që dyshohej se ishin anëtarë dhe bashkëpunëtorë të UÇK-së, bënin aktivitete kundër popullsisë civile. Në rajonet e krizës dhe përreth ishin vendosur postblloqe policore.

Shumë njerëz i lëshuan vatrat e tyre në rajonet e krizës dhe si refugjatë ose si të zhvendosur të brendshëm, vendoseshin në vende tjera, brenda dhe jashtë vendit.

Në të dyja anët kishte viktima në njerëz, kurse në rajonet e krizës kishte edhe dëme materiale ndaj shtëpive dhe pronës së popullatës, si dhe shkatërrime të objekteve fetare dhe kulturore-historike.

Bashkësia ndërkombëtare ishte aktive që nga fillimi i konfliktit të armatosur edhe pse pjesëmarrja e saj nuk ishte e barabartë. Në fillim ajo i dënonte aktivitetet e UÇK-së dhe i shpalli si terroriste, kurse më vonë kërkonte nga Qeveria dhe Parlamenti që t’i marrin parasysh kërkesat e tyre.

Nën ndikimin e bashkësisë ndërkombëtare formohet edhe qeveria e koalicionit të gjerë e përbërë nga katër partitë më të mëdha, në të cilën përveç VMRO-DPMNE-së dhe PDSH-së hynë edhe LSDM-ja dhe PPD-ja. Përmes përfaqësuesve të saj të emëruar nga BE dhe SHBA, Bashkësia ndërkombëtare merrte pjesë në formulimin e Marrëveshjes Kornizë dhe e stimulonte nënshkrimin e së njëjtës. Menjëherë pas kësaj, vëzhgojnë dhe stacionohen forca të NATO-së në territorin e Republikës së Maqedonisë.

Përmbajtja e marrëveshjes kornizë për zgjidhjen e situatës politike e të sigurisë në Maqedoni, që të hënën edhe zyrtarisht, në gjuhën angleze e nënshkruan kryetari i Republikës së Maqedonisë, Boris Trajkovski, lideri i VMRO-DPMNE-së dhe kryeministër Lubço Georgievski, liderët e LSDM-së Branko Cërvenkovski, të PPD-së Imer Imeri dhe PDSH-së Arbën Xhaferi. Në dokument, nënshkrime si dëshmitarë zyrtar i vunë edhe lehtësuesit ndërkombëtar në dialog – Fransoa Leotar dhe Xhejms Perdju.

Lajme

Javën e ardhshme ulen çmimet e derivateve

Javën që vjen pritet ulje e vogël e çmimeve të derivative pasi në bursat botërore, një fuçi naftë është ulur për 3 dollarë, përkatësisht shënon 99,25 dollarë për fuçi. Përskaj kësaj siç pohoi kryeministri Hristijan Mickoski, Qeveria është në bisedime me furnizuesin e derivateve OKTA, që përskaj lirimit aktual të naftës për dy denarë, të ketë lirim shtesë periudhën që vijon. Sipas Mickoskit, Maqedonia e Veriut vazhdon të ketë çmimet më të ulëta të derivateve në rajon por ndoshta edhe në Evropë.

Pres sipas analizave të bursave si lëvizin nga java e kaluar, të kemi ulje të çmimit të dizelit dhe benzinës javën e ardhshme sepse në Qeveri këtë e analizojmë dhe e ndjekim. Por këtë do ta thotë Komisioni Rregullator për Energjetikë. Negociojmë me furnizuesin më të madh për derivate OKTA për një lirim shtesë, me çka do të jemi shtet me çmim më të ulët të derivateve në rajon por ndoshta edhe në Evropë.” Tha Hristijan Mickoski – Kryeministër

Ulja e çmimeve të derivateve mund të vijë edhe nga vendimi i djeshëm i anëtarëve të G7 të cilët vendosën të hapin rezervat e tyre të derivateve, përkatësisht 100 milion fuçi nafte. Kjo sipas presidentit francez Emanuel Makron, do të ndihmojë zbutjen e rritjes së çmimeve. Gjithashtu anëtaret e G7tës, janë pajtuar se nuk do të kufizojnë apo ndalojnë eksportimin e naftës mes vete. Megjithatë sipas ekspertëve, kjo paraqet një zgjidhje të përkohshme dhe nuk e zgjidhë problemin në periudhë afatgjate.

Ndonëse jemi në prag të sezonit të ngrohjes, kryeministri njoftoi se shteti është i përgatitur edhe përskaj krizës energjetike që ka kapluar kryesisht Evropën.

” “

Ne absolutisht mund të them se jemi të përgatitur. Termo blloqet në Manastir dhe Kërçovë po përfundojnë me rinovime apo do të përfundojnë deri në fund të muajit. Po përgatiten të gjitha resurset që TEC Oslomej dhe Manastir t’i përgjigjen sfidave. Hidro potenciali është diku 40% që paraqet mjaftueshëm për këtë periudhë të vitit.” Deklaroi Hristijan Mickoski – Kryeministër.

Mickoski gjithashtu theksoi se rishkimi i paralajmëruar i buxhetit do të ndodh nga mesi i muajit tetor./Alsat.mk

Lajme

Eli Fara më në fund del me reagimin e saj publik: Do vazhdoj me kokën lartë!

Këngëtarja e njohur Eli Fara ka reaguar këtë të shtunë pas publikimit të videove intime me kompozitorin Adrian Hila në rrjetet sociale, të cilat kanë qarkulluar ditët e fundit.

Në një reagim në rrjetin social Instagram, këngëtarja shprehet se është e lënduar, duke theksuar se nuk ka arsye të turpërohet. Ndërkohë, thekson se turpi u përket atyre që kanë filmuar ato video.

Sakaq, ajo ka theksuar se këtë rast do t’ia lërë në dorë drejtësisë.

Kam kaluar një jetë në skenë, duke ndarë me publikun këngën dhe dashurine për artin. Sot po përjetoj një dhimbje që nuk ia uroj asnjë gruaje: cenimin e privatësisë dhe përballjen me giykime e fyerje që prekin edhe familjen time.

Në këtë shoqëri, grave u kërkohet shpesh të mbajnë mbi supe edhe turpin e veprimeve që kryhen kundër tyre. U cenojnë privatësinë dhe pastaj u kërkojnë të japin llogari. I lëndojnë dhe pastaj i gjykojnë për mënyrën si e përballojnë dhimbjen. Asnjë grua nuk duhet të kalojë nëpër këtë poshtërim. Sot po e përjetoj vet sa e rëndë është të shohësh jetën tënde private te kthyer në spektakël dhe te ndiesh se, për disa njerëz, çdo gjë që ke ndërtuar vlen më pak se një moment intim.

Jam e lënduar, por nuk kam arsye të turpërohem. Turpi u përket atyre që filmojnë, publikojnë dhe shpërndajnë momente private pa dijeninë dhe pëlqimin e një njeriu. Intimiteti i një gruaje nuk është leje për ta poshtëruar.

Të qenit artiste nuk ma heq të drejtën për privatësi dhe dinjitet. Këtë të drejtë e ka çdo grua, pavarësisht emrit, profesionit apo zgjedhjeve të saj. Këtë çështje do t’ia lë në dorë drejtësisë. Nga

publiku kërkoj njerëzillëk dhe ndalimin e shpërndarjes. Përpara çdo gjykimi, mendoni për njeriun dhe familjen që lëndoni.

Falënderoj nga zemra familjen, miqtë, kolegët dhe të gjithë ata që me kanë mbështetur, publikisht apo privatisht. Dashuria dhe mirëkuptimi juaj me japin force.

Do të marr kohën që më duhet dhe do të vazhdoj përpara, me dinjitet dhe me kokën lart.

Lajme

Miliarderi rus financoi dasmën e Trump Jr./ Kush është Umar Kremlev dhe lidhjet e tij me Putinin

Umar Kremlev, 43 vjeç, një figurë e fuqishme e botës së boksit në Rusi dhe president i Shoqatës Ndërkombëtare të Boksit (IBA), është vënë në qendër të vëmendjes pas zbulimit se financoi një pjesë të festimeve të dasmës së Donald Trump Jr. në Bahamas.

Sipas një hetimi të ProPublica, Kremlev pagoi qindra mijëra dollarë për shpenzimet e dasmës, përfshirë marrjen me qira të një ishulli privat për disa net dhe një spektakël fishekzjarrësh. Çifti Trump Jr. dhe Bettina Trump e kanë konfirmuar se Kremlev organizoi dhe financoi dy net festimesh pas ceremonisë së martesës, duke e cilësuar pagesën si një dhuratë martese nga një mik.

Kremlev, i cili më parë njihej si Umar Lutfuloev, u rrit në Serpukhov, në jug të Moskës. Ai iu drejtua boksit që në moshë të re, por e ndërpreu karrierën sportive në moshën 19-vjeçare. Sipas burimeve të cituara në materialin investigativ, më pas ai u përfshi në organizimin e ndeshjeve të boksit.

Karriera e tij mori një kthesë të rëndësishme pas afrimit me rrethin e pushtetit në Rusi. Ai u bë pjesë e komunitetit të motoçiklistëve “Ujqërit e Natës”, të drejtuar nga Alexander Zaldostanov, i njohur si “Kirurgu”, i cili ka marrëdhënie të afërta me Vladimir Putinin.

Në vitin 2017, Kremlev mori drejtimin e Federatës Ruse të Boksit, ndërsa në vitin 2020 u zgjodh president i atëhershëm i Shoqatës Ndërkombëtare të Boksit Amator, AIBA, e cila më vonë u riemërtua IBA.

Nën drejtimin e tij, IBA forcoi marrëdhëniet me Gazprom-in, gjigantin shtetëror rus të energjisë. Organizata më pas u përplas me Komitetin Olimpik Ndërkombëtar, i cili në vitin 2023 i hoqi IBA-s statusin e federatës ndërkombëtare të njohur për boksin olimpik.

Kremlev ka qenë gjithashtu një figurë e zëshme në debatet rreth boksit të femrave. Gjatë Lojërave Olimpike të Parisit 2024, ai kritikoi vendimin e IOC për të lejuar Imane Khelif të garonte në kategorinë e femrave dhe i dërgoi një letër presidentit amerikan Donald Trump për këtë çështje.

Marrëdhënia mes Kremlev dhe Donald Trump Jr. u bë publike edhe përmes aktiviteteve të IBA-s. Të dy u shfaqën së bashku në një aktivitet në Stamboll, ku Kremlev e prezantoi Trump Jr. si mikun e tij. Sipas deklaratës së zëdhënësit të Trump Jr., ata u njohën përmes një miku të përbashkët dhe u afruan për shkak të interesit të përbashkët për gjuetinë, boksin dhe aktivitetet në natyrë.

Zbulimi se Kremlev kishte financuar një pjesë të konsiderueshme të festimeve të dasmës shkaktoi edhe një hetim në Kongresin amerikan. Robert Garcia, demokrati kryesor në Komitetin e Mbikëqyrjes së Dhomës së Përfaqësuesve, kërkoi të dhëna mbi marrëdhënien financiare dhe komunikimet mes Trump Jr. dhe Kremlev.

Donald Trump Jr. dhe bashkëshortja e tij e kanë mbrojtur marrëdhënien me Kremlev, duke thënë se pagesat ishin një dhuratë bujare nga një mik dhe se miqësia nuk kishte motiv politik. Zyra e Kremlev ka deklaruar gjithashtu se marrëdhënia mes dy burrave është miqësore dhe se ata janë takuar për herë të parë disa vite më parë.

Ndërkohë, vetë Donald Trump ka deklaruar se nuk e njeh Kremlevin dhe se nuk kishte dëgjuar më parë për të. Hetimi i ProPublica ka ngritur pyetje mbi natyrën e marrëdhënies mes Kremlev dhe Trump Jr., ndërsa vetë palët e përfshira e përshkruajnë atë si një marrëdhënie personale dhe miqësore.