Lajme
23 vjet nga armëpushimi që rezultoi me Marrëveshjen e Ohrit
Më 5 korrik 2001, Qeveria e Maqedonisë dhe kryengritësit shqiptarë arrijnë marrëveshjen për paqe. Me këtë marrëveshje u arrit të ndërpritet konflikti, që përfundoi me të ashtuquajturën Marrëveshje të Ohrit të nënshkruar më 13 gusht në Ohër të Maqedonisë.
Shkatërrimi i RSFJ-së dhe pavarësimi i Republikës të Maqedonisë shkaktoi ndryshime të thella politike, shoqërore dhe ekonomike asokohe. Pluralizmi manifestohej me formimin e partive politike të cilat, në vend të atij ideologjik, kishin karakter të fuqishëm etnik.
Si rezultat i këtij tranzicioni, një pjesë e madhe e popullsisë mbetet pa punë, kurse varfëria, korrupsioni, kriminaliteti dhe kriza ekonomike marrin përmasa shumë të mëdha.
Ekonomia e shkatërruar, aferat dhe skandalet politike, korrupsioni dhe marrëdhëniet e keqësuara ndëretnike edhe më shumë e destabilizuan vendin. Duhet të theksohet fakti se me Kushtetutën e vitit 1991, shqiptarët i humbën të drejtat të cilat, formalisht, i gëzonin me Kushtetutën e vitit 1974. Për këto shkaqe Kushtetuta u miratua pa votat e deputetëve shqiptarë në Parlament.
Periudha e viteve 2000-2001 në Maqedoni, karakterizohet me papunësi të madhe (400.000 persona të aftë për punë ishin të papunësuar kurse 80.000 familje merrnin ndihma sociale) dhe me procesin e papërfunduar të privatizimit i shoqëruar me procedura për falimentim për shumë ndërmarrje.
Jeta politike karakterizohet me parti një etnike, ndërsa Qeveria udhëhiqej nga parti nacionaliste. Qeverisja ishte e centralizuar, kurse sistemi juridik dhe ligjet nuk ishin të përfunduara (nuk ishin miratuar ligjet e nevojshme, ndërsa ato të miratuarat shpesh ndryshonin dhe gjykatat shumë ngadalë vendosin për lëndët). Edhe pse në Parlament kishte përfaqësues shqiptarë dhe në koalicionin qeveritar kishte ministra-shqiptarë, në administratë dhe strukturat shtetërore, shqiptarët nuk ishin proporcionalisht të përfaqësuar. Partitë politike të shqiptarëve në RM publikisht vazhdojnë të tregojnë pakënaqësinë nga statusi i tyre në jetën politike dhe publike në vend.
Tensionimi i marrëdhënieve ndëretnike vjen në shprehje gjatë protestave të shqiptarëve me kërkesë për rritjen e të drejtave kolektive ku ndëshkohen dhe konfrontohen me policinë si dhe gjatë protestave të maqedonasve kundër shtimit të të drejtave të shqiptarëve.
Konflikti i armatosur, filloi në rrethinën e fshatit Tanushë të Shkupit, në shkurt të viti 2001. Aktivitetet luftarake zhvilloheshin në rajonin e Kumanovës dhe Likovës, atë të Tetovës dhe Shkupit. Gjatë konfliktit, Ushtria Çlirimtare Kombëtare (UÇK) i sulmonte forcat e sigurimit të Republikës së Maqedonisë, mobilizoi një pjesë të popullatës shqiptare për të marrë pjesë në aktivitetet luftarake dhe aktivitete kundër popullatës civile.
Forcat e sigurimit i sulmonin pozitat e UÇK-së me armatim të rëndë, përgatitnin prita për anëtarët e UÇK-së, arrestonin qytetarë që dyshohej se ishin anëtarë dhe bashkëpunëtorë të UÇK-së, bënin aktivitete kundër popullsisë civile. Në rajonet e krizës dhe përreth ishin vendosur postblloqe policore.
Shumë njerëz i lëshuan vatrat e tyre në rajonet e krizës dhe si refugjatë ose si të zhvendosur të brendshëm, vendoseshin në vende tjera, brenda dhe jashtë vendit.
Në të dyja anët kishte viktima në njerëz, kurse në rajonet e krizës kishte edhe dëme materiale ndaj shtëpive dhe pronës së popullatës, si dhe shkatërrime të objekteve fetare dhe kulturore-historike.
Bashkësia ndërkombëtare ishte aktive që nga fillimi i konfliktit të armatosur edhe pse pjesëmarrja e saj nuk ishte e barabartë. Në fillim ajo i dënonte aktivitetet e UÇK-së dhe i shpalli si terroriste, kurse më vonë kërkonte nga Qeveria dhe Parlamenti që t’i marrin parasysh kërkesat e tyre.
Nën ndikimin e bashkësisë ndërkombëtare formohet edhe qeveria e koalicionit të gjerë e përbërë nga katër partitë më të mëdha, në të cilën përveç VMRO-DPMNE-së dhe PDSH-së hynë edhe LSDM-ja dhe PPD-ja. Përmes përfaqësuesve të saj të emëruar nga BE dhe SHBA, Bashkësia ndërkombëtare merrte pjesë në formulimin e Marrëveshjes Kornizë dhe e stimulonte nënshkrimin e së njëjtës. Menjëherë pas kësaj, vëzhgojnë dhe stacionohen forca të NATO-së në territorin e Republikës së Maqedonisë.
Përmbajtja e marrëveshjes kornizë për zgjidhjen e situatës politike e të sigurisë në Maqedoni, që të hënën edhe zyrtarisht, në gjuhën angleze e nënshkruan kryetari i Republikës së Maqedonisë, Boris Trajkovski, lideri i VMRO-DPMNE-së dhe kryeministër Lubço Georgievski, liderët e LSDM-së Branko Cërvenkovski, të PPD-së Imer Imeri dhe PDSH-së Arbën Xhaferi. Në dokument, nënshkrime si dëshmitarë zyrtar i vunë edhe lehtësuesit ndërkombëtar në dialog – Fransoa Leotar dhe Xhejms Perdju.
Lajme
Roamingu falas me vendet e BE-së do të bëhet realitet së shpejti
Edhe një vit pas paralajmërimeve, qytetarët ende nuk mund të marrin shërbim të plotë për pajisjen digjitale me dokumente, pa pritur radhë të gjata në sportele. Ligji për dokumentet elektronike u miratua në janar të vitit të kaluar, por gjatë aplikimit për marrjen e certifikatave nga gjendja civile përmes platformës e-shërbime, qytetarët marrin përgjigje se aplikimi është i suksesshëm. Megjithatë, nuk ekziston mundësia që dokumenti të merret në formë elektronike, ndaj ata detyrohen sërish të paraqiten në sportele për ta marrë në version letre.
Ministri i Transformimit Digjital, Stefan Andonovski, në një intervistë për Radion Evropa e Lirë, deklaroi se shumë shpejt çdo dokument nga librat amë do të mund të merret edhe elektronikisht.
“Jemi në proces ndryshimesh për katër shërbimet që i ofron Drejtoria për Udhëheqjen e Librave Amë: certifikata e lindjes, e martesës, e vdekjes dhe vërtetimi për gjendjen martesore. Të gjitha këto, në një afat shumë të shkurtër – tashmë jemi në fazë testimi – do të transferohen në portalin kombëtar të shërbimeve dhe për secilin dokument do të mundësohet marrja edhe në formë elektronike. Qytetarët do të kenë mundësi të zgjedhin nëse duan ta marrin në sportel apo t’u dërgohet me postë”, tha Andonovski.
Andonovski foli gjithashtu edhe për roaming-un falas me Bashkimin Evropian, shërbimin e njohur si “roaming si në shtëpi”, i cili fillimisht ishte paralajmëruar për shtator, më pas u shty për dhjetor, ndërsa tani ai thotë se kjo mund të realizohet gjatë këtij viti, së bashku me Malin e Zi dhe Shqipërinë.
“Vërejtja ime ishte se deri në fund të vitit 2025 ne do t’i përmbushim të gjitha kushtet, por për shkak të kompleksitetit të tyre kemi edhe katër rregullore shtesë që duhet të harmonizohen. Prandaj, afatin e kemi zhvendosur dhe këtë e kam thënë edhe në një intervistë televizive – afati i ri është shkurti i vitit 2026. Elementi i dytë, ai politik, që gjithashtu e konsideroj të rëndësishëm, lidhet me lobimin dhe krijimin e një lloj presioni pozitiv që çështja ‘Roaming si në shtëpi’ të aktualizohet në nivel të Ballkanit Perëndimor”, deklaroi ministri Andonovski.
Edhe pse pritej që Maqedonia e Veriut tashmë të përfitonte roaming falas me BE-në, u bë e ditur se vendi nuk i ka përmbushur reformat e nevojshme. Ndërkohë, Komisioni Evropian konfirmoi se një lehtësi e tillë do t’u ofrohet Ukrainës dhe Moldavisë.
Lajme
Reagon ish presidenti Pendarovksi ndaj akuzave të Mivckovskit
Ish presidenti i Maqedonisë së Veriur, Stevo Pendarovski, përmes një postimi në profilin e tij në FB i është përgjigjur kuzave të kryeministrit të Maqedonisë, Hristjan Mickovski të dhëna sot. Në reagimin etij Pendarovski shkruan:
Në lidhje me deklaratën e sotme të Hristijan Mickoskit:
Me të vërtetë mendova t’i mos i jap rëndësi zotit Mickoski, sepse e kuptoj nevojën e tij për të mbuluar “rezultatet” katastrofale të qeverisjes së tij deri tani me komente për gjëra që nuk i kupton, por, për shkak të opinionit publik, do të duhet të shpjegoj disa gjëra që, fatkeqësisht për “ekspertin e energjetikës”, nuk i kanë shpjeguar më parë “avokatët e tij të mëdhenj”.
Konkretisht, Gjykata Kushtetuese që më shumë se pesë vjet më parë, me shumicë votash, KONFIRMOI se vendimet për gjendjen e jashtëzakonshme janë në përputhje me Kushtetutën dhe ligjet.
Së dyti, rregulloret me fuqi ligjore i miratoi dhe i implementoi Qeveria. A ka pasur aty keqpërdorime, institucionet shtetërore që tani janë nën kontroll të plotë të Mickoskit mund ta kontrollojnë kur të duan, nëse duan.
Së treti, të gjitha vendimet për shpalljen e gjendjes së jashtëzakonshme i kam dorëzuar vetë në Kuvend, menjëherë pas përfundimit të asaj gjendjeje.
Më është e qartë se edhe kjo shpjegim nuk do ta ndalojë Mickoskin të vazhdojë të akuzojë dhe shpifë pa bazë, sepse kjo është, fatkeqësisht, mënyra e vetme se si është mësuar të qeverisë.
Lajme
Kërkohet paraburgim për gjykatësin që iu gjetën 350 mijë euro në mur
Pas serisë së hetimeve dhe kontrolleve të lidhura me gjyqtarin Gjoko Ristov nga Gjykata e Apelit në Shkup, Prokuroria për Ndjekjen e Krimit të Organizuar dhe Korrupsionit ka paraqitur zyrtarisht kërkesë në Këshillin Gjyqësor për caktimin e masës së paraburgimit ndaj gjyqtarit të dyshuar.
Nga Këshilli Gjyqësor theksojnë se vetëm ata kanë kompetencë të vendosin nëse do t’i caktohet paraburgim gjyqtarit Ristov – një vendim që mund të jetë kyç për rrjedhën e mëtejme të hetimit.
Sipas dispozitave ligjore, Këshilli i Gjyqtarëve duhet t’i shqyrtojë argumentet e Prokurorisë, duke vlerësuar nëse ekzistojnë baza për caktimin e kësaj mase, si rreziku i arratisjes, ndikimi mbi dëshmitarët apo mundësia e përsëritjes së veprës penale.
Kjo kërkesë vjen pas kontrolleve të kryera në shtëpinë e Ristovit dhe hetimeve të ndërlidhura për keqpërdorim të pozitës zyrtare dhe korrupsion.
Emri i gjyqtarit më herët ishte lidhur me rastin e ish-Avokatit të Popullit, Fehmi Stafa, i cili ndodhet në paraburgim për shkak të dyshimeve për pranimin e ryshfetit në vlerë prej 50.000 euro.
Sipas pretendimeve të prokurorisë, Stafa dyshohet se ka tentuar të ndikojë mbi një gjyqtar të Gjykatës së Apelit, çka u pasua me zgjerim të hetimit dhe aktivitete të shtuara të Prokurorisë Publike.
Nga Këshilli Gjyqësor kanë paralajmëruar se vendimi do të merret pas shqyrtimit të plotë të provave dhe argumenteve juridike të paraqitura nga palët, çka pritet të shënojë një kthesë të re në këtë rast që ka shkaktuar reagime të forta në rrethet gjyqësore dhe në opinionin publik.
Ky zhvillim ka hapur edhe më tej çështjet mbi pavarësinë, integritetin dhe besimin në sistemin e drejtësisë në vend, të cilat prej muajsh janë në fokus të debatit publik për shkak të një sërë rastesh të ngjashme.
-
Lajme2 months agoZbulohet Identiteti i Personit Të Vrarë Në Tetovë
-
Lajme1 year agoDetaje nga ngjarja tronditëse në Tetovë: Burri vrau gruan dhe vajzën 4 vjeçe, pastaj qëlloi djalin 9 vjeç dhe veten e tij
-
Lifestyle2 years agoTrashet miqësia me maqedonë në familjen e Adelina Tahirit
-
Lajme2 years agoKëto ministri dhe poste zv ministrash do ti takojnë VLEN-it
-
Lajme2 months agoAplikacion që zbulon kamerat radar, shoferët e shkarkojnë masivisht
-
Lajme2 years agoBurrin e Shkurte Fejzës e godet vetura (PAMJE)
-
Lajme2 years agoJa kush janë 13 deputetët e koalicionit “VLEN” (Lista)
-
Lajme2 years agoDetajet për vrasjen në Bllacë të Shkupit, 57 vjeçari Zelqif Tusha gjendet i vrarë
