Lajme

Tre shtylla për rritjen e standardit të jetesës në Maqedoninë e Veriut

Shkruan Ardit Shaqiri

Maqedonia e Veriut meriton një ekonomi që shërben çdo qytetar, një ekonomi që rritet jo vetëm me shifra në letër, por që ndjehet si përmirësim real i jetesës në çdo familje. Rruga drejt këtij qëllimi kërkon vizion të qartë dhe veprim të vendosur mbi tre shtylla themelore dhe të ndërlidhura: politikë ekonomike e përgjegjshme, modernizim i thellë i arsimit dhe nxitje e fuqishme e prodhimit vendas.

Këto tri elemente, kur bashkëveprojnë krijojnë një sinergji që ndryshon rrjedhën: një arsim më i mirë prodhon fuqi punëtore të aftë për industri moderne; politika e përgjegjshme krijon besim dhe hapësirë për investime; dhe prodhimi vendas mban fitimin dhe punësimin brenda vendit.

1. Themeli: Politikë Ekonomike e Përgjegjshme

Një qeverisje e përgjegjshme me paratë publike është më shumë se kursim; është menaxhim strategjik për rritje afatgjatë. Ky themel ndërtohet mbi disa angazhime kyçe:

Investimet e Qëlluara: Përqendrimi i buxhetit në infrastrukturë kritike (rrugë, energjetikë, digjitalizim) që rrisin direkt konkurrueshmërinë e sektorit privat. Investimet duhet të jenë transparente dhe të shërbejnë për të mirën e përbashkët, jo interesat e veçanta.

Disiplina Fiskale dhe Besimi: Kontrollimi i kujdesshëm i deficitit dhe borxhit publik është jetik. Së bashku me këtë, është thelbësore lufta e pakompromis kundër korrupsionit dhe rritja e transparencës. Çdo denar i shpenzuar duhet të jetë i verifikueshme, vetëm kështu ndërtohet besimi i investitorëve dhe qytetarëve.

Mbështetja për Motorin e Punësimit: Bizneset e vogla dhe të mesme (NVM-të) dhe startup-et janë motori i punësimit. Ato kanë nevojë për më pak burokraci, procedura të thjeshta dhe instrumente financiare të favorshme (kredi, garancione bankare).

2. Inovacioni: Modernizimi i Arsimit

Në shekullin XXI, kapitali njerëzor është pasuria më e madhe e një kombi. Arsimi nuk mund të mbetet i ndarë nga nevojat e tregut; ai duhet të jetë një investim i vazhdueshëm.

Lidhja me Tregun e Punës: Programet mësimore duhet të përditësohen për të theksuar aftësitë digjitale, mendimin kritik, shkencat dhe aftësitë praktike (aftësitë e buta, komunikimi, puna në grup). Arsimi profesional dhe ai teknik duhet të forcohen si opsione tërheqëse dhe fitimprurëse.

Bashkëpunimi i Trefishtë: Duhet të institucionalizohet bashkëpunimi midis shkollave, universiteteve dhe komunitetit të biznesit përmes praktikave të detyrueshme dhe programeve të sipërmarrjes që përgatisin studentët për realitetin e punës.
Mësimi Gjatë Gjithë Jetës: Me ndryshimet e shpejta teknologjike, shteti duhet të ofrojë mbështetje për trajnimin e vazhdueshëm, rikualifikimin dhe zhvillimin e aftësive të punëtorëve, veçanërisht në sektorët në zhvillim ose në rënie.

3. Qëndrueshmëria: Nxitja e Prodhimit Vendas

Një vend nuk mund të ketë ekonomi të fortë nëse vetëm importon dhe konsumon. Forcimi i prodhimit vendas është thelbësor për të rritur vlerën e shtuar në vend dhe për të krijuar vende pune më të mirëpaguara.

Konkurrueshmëria dhe Inovacioni: Prodhuesit vendas kanë nevojë për lehtësime tatimore dhe instrumente financiare që mbështesin investimin në teknologji moderne, efikasitet energjetik dhe certifikim të cilësisë. Kjo është mënyra e vetme për t’u bërë konkurrues në tregjet rajonale dhe ndërkombëtare.

Simplifikimi Administrativ: Reduktimi i barrierave administrative, lejet e shpejta dhe shërbimet digjitale janë të domosdoshme. Koha e një biznesi është para.

Fuqia e Brendit “Made in Macedonia”: Duhet të mbështesim klasifikimin e bizneseve dhe të punojmë në një strategji të qartë marketingu dhe promovimi për produktet vendase, duke theksuar cilësinë, origjinën dhe qëndrueshmërinë.

Çfarë fitojnë qytetarët?

Përmes këtij trilogjie, qytetarët do të ndjejnë një rritje të punësimit me paga më të larta, do të kenë qasje në shërbime publike dhe infrastrukturë më të mira dhe, më e rëndësishmja, do të shohin më shumë mundësi për të rinjtë në shtëpi, duke ngadalësuar kështu emigrimin ekonomik dhe duke rritur qëndrueshmërinë ekonomike të vendit në kohë krizash.
Kjo nuk është një strategji për një mandat, por një plan afatgjatë për transformimin e Maqedonisë në një vend modern dhe konkurrues. Kërkesa jonë ndaj qeveritarëve dhe institucioneve nuk duhet të jetë për premtime boshe, por për hapa konkretë, të matshëm dhe të përgjegjshëm. Është detyra jonë kolektive si qytetarë, të kërkojmë transparencë, të mbështesim reformat në arsim dhe të blejmë prodhime vendase. Vetëm me veprime të përbashkëta mund të sigurojmë një të ardhme më të fortë dhe më dinjitoze.

Lajme

Superlajm për tifozët e Shkëndijës së Tetovës

Tifozët e KF Shkëndijës dhe dashamirësit e futbollit do të kenë mundësinë të ndjekin sërish nga afër paraqitjen e kuqezinjve në skenën evropiane.

Televizioni Publik TVM2 ka siguruar të drejtat e transmetimit direkt për ndeshjen e rëndësishme të raundit të tretë kualifikues të Ligës së Konferencës.

Ekipi nga Tetova do të përballet në udhëtim me skuadrën skoceze Hibernian, në një duel që premton emocione të mëdha dhe rivalitet të lartë për kalimin në fazën tjetër.

Lajme

Shtrenjtohet edhe më shumë nafta në Maqedoninë e Veriut

Komisioni Rregullor për Energjetikë (KRRE) ka marrë vendim të ri për çmimet e derivateve të naftës, të cilat do të pësojnë ulje dhe ngritje, duke filluar nga mesnata.

Sipas vendimit të fundit, çmimi i benzinave do të ulet për 2 denarë për litër. Nga ana tjetër, çmimi i derivateve të tjera shënon rritje: nafta do të shtrenjtohet për 1 denarë, ndërsa vaji ekstra i lehtë për 0,5 denarë për litër.

Çmimet e reja të derivateve të naftës:

EUROSUPER BS-95: 91,0 denarë/litër

EUROSUPER BS-98: 93,0 denarë/litër

EURODIESEL (Nafta): 99,5 denarë/litër

Vaji ekstra i lehtë (EL-1): 98,5 denarë/litër

Çmimet e reja do të hyjnë në fuqi pas mesnate dhe do të vlejnë në të gjitha pikat e karburanteve në vend.

Lajme

Rrahja brutale në Gostivar, policia identifikon katër veta

Ministria e Brendshme përmes një njoftimi informoi se ka identifikuar tre persona të cilët, sipas një videoje në rrjetet sociale, kanë sulmuar dhunshëm dy të rinj në Gostivar.

Policia shpjegon se personat e identifikuar janë dy të mitur nga Gostivari dhe një 20-vjeçar nga Shkupi.

„Dy të mitur nga Gostivari janë thirrur në stacionin policor për bisedë zyrtare, ndërsa dokumentet e tyre të udhëtimit janë konfiskuar me urdhër të prokurorit publik. Personi i tretë është V.D. (20) nga Shkupi, për të cilin është dërguar njoftim zyrtar në Stacionin Policor në Shkup për procedurë të mëtutjeshme“, njoftoi policia.
Ata theksojnë se ndaj të treve do të zbatohet një procedurë e përshpejtuar para gjykatës sapo të kompletohet dokumentacioni i plotë për rastin. Sipas autoriteteve, sulmi ka ndodhur në orët e para të mëngjesit të 2 gushtit në rrugën „Borçe Jovanoski“, ku dy të rinj janë goditur me mjete dhe shkopinj druri.

Në rrjetet sociale u shfaq një video-incizim shqetësues nga Gostivari, në të cilin shfaqet një përleshje e ashpër fizike mes një grupi më të madh të rinjsh.

Sipas informacioneve të publikuara, gjatë rrahjes, njëri nga djemtë është goditur në pjesën e kokës, pas së cilës ka rënë në tokë dhe ka mbetur i palëvizshëm.
Përkundër faktit se po shtrihej në rrugë, në incizim shihet se sulmi ka vazhduar me goditje të shumta ndaj trupit të tij, gjë që ka shkaktuar reagime dhe dënime të ashpra në rrjetet sociale.(INA)