Lajme

Sa ka borxh Maqedonia e Veriut?

Borxhi shtetëror i Republikës së Maqedonisë së Veriut në fund të vitit 2024 arriti në 8,298.0 milionë euro, ose 53.8% e (Prodhimit të Brendshëm Bruto (PBB), që paraqet një rritje prej 4.1 pikë përqind krahasuar me vitin e kaluar.

Me këtë nivel të borxhit shtetëror, Republika e Maqedonisë së Veriut mbetet një vend me borxh mesatar që është më i ulët se niveli mesatar i borxhit të 27 vendeve të BE-së, i cili në fund të vitit 2024 arriti në 81.0%, analizon “Zhurnal.mk” nga të dhënat që ka publikuar Ministria e financave, që është përgjegjëse për përcjelljen e borxhit të vendit.

Borxhi publik është 9.6 miliardë euro

Nga ana tjetër, borxhi publik i Republikës së Maqedonisë së Veriut në fund të vitit 2024 arriti në 9,619.4 milionë euro, ose 62.4% të PBB-së, që paraqet një rritje prej 4.3 pikë përqindjeje krahasuar me fundin e vitit të kaluar.

Dallimi i borxhit shtetëror dhe atij publik është se në borxhin publik nga maji i vitit 2019, përfshihet edhe borxhi i pagarantuar i ndërmarrjeve publike dhe shoqërive aksionare të themeluara nga shteti ose nga komunat. Borxhi i pagarantuar është ulur me 0.1 pikë përqindjeje krahasuar me vitin e kaluar.

Borxhi publik i jashtëm arrin në 5,825.1 milionë euro, ndërsa borxhi publik i brendshëm arrin në 3,794.3 milionë euro.

Borxhi publik i jashtëm në fund të vitit 2024 arrin në 4,617.7 milionë euro dhe krahasuar me vitin 2023 është rritur me 446.7 milionë euro, ndërsa borxhi publik i brendshëm arrin në 3,680.3 milionë euro, që është një rritje prej 595.2 milionë eurosh krahasuar me vitin e kaluar.

Nëse borxhi publik prej 9,619.4 milionë euro ndahet për 1.8 milionë banorë, kjo i bie që ;do shtetas i Maqedonisë së Veriut ka borxh nga 5.344 euro, shkruan “Zhurnal.mk”.

Borxhi publik e tejkaloi limit në fund të vtit 2024!

Nga perspektiva e strukturës valutore të borxhit shtetëror, në fund të vitit 2024, pjesën dominuese e zë borxhi i denominuar në euro, i cili përbën 61.4% të portofolit total dhe ulet me 4.2 pikë përqindjeje krahasuar me vitin 2023.

Borxhi në monedhë vendase në të njëjtën periudhë rritet me 4.2 pikë përqindjeje, pra nga 29.1% në vitin 2023 në 33.3% në fund të vitit 2024. Borxhi me normë interesi fikse në strukturën e interesit të borxhit shtetëror rritet me 3.6% pikë përqindjeje krahasuar me vitin 2023, dhe në fund të vitit 2024 është 77.5%, që është kryesisht rezultat i huamarrjes për nevojat buxhetore nga Banka Hungareze e Eksport-Importit me një kredi në shumën prej 500 milionë eurosh me normë interesi fikse.

Lidhur me zbatimin e kufizimeve të përcaktuara në Strategjinë e Rishikuar të Menaxhimit të Borxhit Publik për vitet 2024-2026 (me perspektivë deri në vitin 2028), mund të konkludohet se ai është brenda kuadrit të “Strategjisë së Menaxhimit të Borxhit Publik për vitet 2024-2026 (me perspektivë deri në vitin 2028)”, niveli maksimal i borxhit publik u përcaktua në 60% të PBB-së në afat të mesëm dhe të gjatë, dhe niveli maksimal i borxhit publik të garantuar u përcaktua gjithashtu në 15% të PBB-së.

Borxhi publik në fund të vitit 2024 arriti në 62.4% të PBB-së, duke tejkaluar me 2.4% pikë përqindjeje kufizimet e përcaktuara në “Strategjinë e Rishikuar të Menaxhimit të Borxhit Publik për vitet 2024-2026 (me perspektivë deri në vitin 2028)”.

Nga ana tjetër, borxhi i garantuar në fund të vitit 2024 arriti në 8.2% të PBB-së dhe është brenda kufijve të përcaktuar në “Strategjinë e Rishikuar të Menaxhimit të Borxhit Publik për vitet 2024-2026 (me perspektivë deri në vitin 2028)”.

Për më tepër, në përputhje me limitin për strukturën valutore të borxhit shtetëror, borxhi në euro në portofolin e borxhit në valutë të huaj duhet të përfaqësohet me të paktën 80%. Që nga 31 dhjetori 2024, pjesa e borxhit në euro ishte 91.6%, që është në përputhje me limitin e vendosur.

Zbatimi i limitit të normës së interesit ka qenë gjithashtu i suksesshëm. Konkretisht, me “Strategjinë e Rishikuar për Menaxhimin e Borxhit Publik për vitet 2024-2026 (me perspektivë deri në vitin 2028)” u vendos një kufi për strukturën e normës së interesit të borxhit shtetëror, sipas të cilit borxhi me normë fikse interesi duhet të përfaqësohet me të paktën 60% në portofolin total të borxhit, dhe në fund të vitit 2024 borxhi me normë fikse interesi merr pjesë me 77.5% në strukturën e borxhit shtetëror, shkruan “Zhurnal.mk”.

Në vitin 2024 u morën borxh 1.041 miliardë euro!

Në përputhje me objektivat për përcaktimin e nivelit dhe strukturës optimale të portofolit të borxhit publik, me “Strategjinë e Rishikuar për Menaxhimin e Borxhit Publik të Republikës së Maqedonisë së Veriut për vitet 2024-2026 (me perspektivë deri në vitin 2028)” u përcaktuan edhe kufij afatshkurtër që vlejnë vetëm për vitin 2024. Kështu, kufiri maksimal afatshkurtër për huamarrjen neto (të brendshme dhe të jashtme) në bazë të borxhit shtetëror në vitin 2024 u vendos në 1,100 milionë euro.

Gjatë vitit, u realizuan huamarrje neto në shumën prej 1,041.8 milionë eurosh, që do të thotë se huamarrja neto për vitin 2024 është nën limitin maksimal të parashikuar në Strategjinë e Rishikuar të Menaxhimit të Borxhit Publik të Republikës së Maqedonisë së Veriut për vitet 2024-2026 (me perspektivë deri në vitin 2028).

Të gjitha detyrimet në bazë të borxhit shtetëror që u skaduan në vitin 2024 u shërbyen rregullisht dhe në kohë nga Ministria e Financave, si dhe nga mbajtësit e tjerë të borxhit publik. Një total prej 933.1 milionë eurosh u shpenzuan për shlyerjen e detyrimeve në bazë të borxhit shtetëror për vitin 2024, nga të cilat 641.9 milionë euro ishin për shlyerjen e kryegjësë dhe 291.2 milionë euro për shlyerjen e interesit, shkruan “Zhurnal.mk”.

Ku mori borxh Maqedonia e Veriut?

Maqedonia e Veriut gjatë vitit 2024, ose më saktësisht në 18.01.2024, nënshkroi Marrëveshje të Huasë me Bankën Ndërkombëtare për Rindërtim dhe Zhvillim – Banka Botërore për të financuar Projektin e Dytë të Përmirësimit të Shërbimeve Sociale.

Shuma e kësaj huamarrje ishte 27,5 milionë euro, norma e interesit isshte sipas EURIBOR gjashtëmujor me një diferencë të ndryshueshme. Periudha e shlyerjes ishte për 11 vjet duke përfshirë një periudhë mospagimi prej 3 vjetësh, ndërsa metoda e shlyerjes është çdo gjashtë muaj.

Gjithashtu më 08.10.2024, u nënshkrua Marrëveshja e Kredisë me Bankën Hungareze të Eksport-Importit, një shoqëri private me përgjegjësi të kufizuar për financim buxhetor dhe financim për qëllime të përgjithshme.

Shuma e huamarrjes ishte 500 milionë euro, me norma fikse të interesit prej 3.25% dhe me një periudhë të ripagimit prej 15 viteve duke përfshirë një periudhë mospagimi prej 3 vjetësh.

Vetëm dy javë më vonë, më 20.12.2024, u nënshkrua Marrëveshja e dytë e Huasë me Bankën Hungareze të Eksport-Importit.

Shuma sërish ishte 500 milionë euro dhe norma e interesit fikse ishte në 3.25%, ndërkaq periudha e shlyerjes është 15 vjet duke përfshirë një periudhë mospagimi prej 3 vjetësh.

Raporti i publikuar është për vititn 2024 dhe të dhënat për vititn 2025 ende nuk janë publikuar. Duhet pasur parasysh se Maqedonia e Veriut në vititn 2025 ka nënshkruar një Marrëveshje për partneritet strategjik me Britaninë e Madhe që do të mundësojë një cikël investimesh prej 6 miliardë eurosh në infrastrukturë, hekurudha, transport dhe kujdes shëndetësor. Në Raportin e ri do të pasqyrohet edhe ky borxh, i cili pritet ta rritë dukshëm borxhin e Maqedonisë së Veriut, shkruan “Zhurnal.mk”.

Lajme

Mexhiti: Kapitulli me BDI-në është i mbyllur, nuk jam bërë pishman

Bashkëkryetari i VLEN-it, Izet Mexhiti, ka deklaruar se nuk është bërë pishman për largimin e tij nga BDI-ja, duke theksuar se kjo është një çështje e mbyllur për të.

Duke folur në emisionin “N’Dritë” në Alsat-M, Mexhiti tha se dalja nga BDI-ja nuk ka qenë një vendim i momentit, por rezultat i një përplasjeje të gjatë të brendshme.

“Assesi, e para nuk kam dal ad-hok, për shkak të një çështjeje, por ka qenë një luftë e brendshme 7-8 vite. Nuk ka qenë e lehtë, por në momentin që kam dalë jashtë, është kapitull i mbyllur dhe kam vazhduar me opozitën shqiptare e cila tani qeverisë me shqiptarët, ndërsa BDI është në opozitë”, deklaroi Mexhiti.

Ai theksoi se tashmë është i fokusuar në angazhimin e tij brenda VLEN-it.

“Këtë kapitull e kam mbyllur. Jam pjesë e VLEN-it dhe bashkëkryetar i VLEN-it”, tha Mexhiti.
Megjithatë, Mexhiti nuk e përjashtoi mundësinë e bashkëpunimit të VLEN-it me subjektet tjera politike shqiptare, përfshirë edhe opozitën për çështje të caktuara.

“Sepse fundja jemi subjekte shqiptare dhe ka momente ku duhet të jemi bashkë, por në parim jemi konkurrentë politikë”, u shpreh Mexhiti.

Lajme

Videot intime të artisteve, reagon Aurela Gaçe: Do të ndërmarr …

Ditët e fundit, rrjetet sociale dhe portalet online janë përfshirë nga një valë aludimesh dhe diskutimesh lidhur me disa video intime që pretendohet se u përkasin personazheve të njohura publike.

Në mesin e emrave të përmendur në këto aludime është edhe këngëtarja Aurela Gaçe, e cila ka reaguar publikisht përmes një deklarate të gjatë, duke mohuar kategorikisht çdo lidhje të saj me këto materiale.

Këngëtarja shprehet se emri i saj është përfshirë në lajme dhe pretendime që, sipas saj, janë të pabazuara dhe cenojnë drejtpërdrejt dinjitetin dhe imazhin e saj publik. Gaçe thekson se nuk është pjesë e asnjë prej videove për të cilat po aludohet dhe se bashkëpunimet e saj profesionale me persona të industrisë muzikore nuk mund të përdoren si bazë për të sajuar histori mbi jetën e saj private.

Përballë përhapjes së këtyre pretendimeve, artistja ka bërë të ditur se nuk do të qëndrojë në heshtje dhe se do të ndjekë rrugën ligjore ndaj çdo publikimi apo pretendimi që, sipas saj, cenon emrin dhe dinjitetin e saj.

“Ditët e fundit po shoh emrin tim të përfshihet në lajme e aludime të pabazuara. Përballë shpifjeve që cenojnë dinjitetin tim, nuk mund të hesht”, shprehet ajo.

Gaçe ka theksuar gjithashtu se nuk dëshiron të gjykojë jetën private të personave të tjerë të përfshirë në diskutimet e ditëve të fundit, duke deklaruar se qëndrimi i saj lidhet vetëm me mbrojtjen e emrit, privatësisë dhe dinjitetit të saj.

Ajo ka zgjedhur ta vendosë reagimin e saj edhe në një kontekst më të gjerë, duke shprehur solidaritet me vajzat dhe gratë që përballen me shpifje, poshtërim apo cenim të privatësisë në hapësirën publike dhe online.

Në fund të deklaratës, këngëtarja paralajmëron se do të ndërmarrë hapa ligjorë ndaj pretendimeve që i konsideron shpifëse, duke nënvizuar se liria e shprehjes nuk duhet të përdoret si justifikim për shpifje apo cenim të dinjitetit personal.

Reagimi i plotë:

Përshëndetje!

Ditët e fundit po shoh emrin tim të përfshihet në lajme e aludime të pabazuara. Përballë shpifjeve që cenojnë dinjitetin tim, nuk mund të hesht.

Bashkëpunimet e mia muzikore me autorë të kësaj industrie janë marrëdhënie profesionale. Ato nuk i japin askujt të drejtën të sajojë histori për jetën time apo ta përdorë emrin tim për të nxitur thashetheme.

Dua të jem e qartë:
Nuk jam pjesë e asnjë videoje të natyrës që po aludohet. Çdo pretendim që më lidh me të tilla përmbajtje është i pavërtetë.

Jam bijë, nënë dhe bashkëshortе. Dinjiteti i askujt nuk duhet të bëhet objekt përbaltjeje apo argëtimi publik. Dinjitetin tim e kam shumë të shtrenjtë dhe nuk lejoj askënd t’a përdorë.

Nuk marr përsipër të gjykoj jetën private të të tjerëve.

Jam në krah të çdo vajze e gruaje që përballet me shpifje, poshtërim apo cenim të privatësisë.

Nuk do të toleroj përdorimin e emrit tim në histori të sajuara. Për çdo shpifje që cenon emrin dhe dinjitetin tim, do të ndërmarr hapat e nevojshëm ligjorë.

Liria e fjalës nuk është liri për të shpifur.

Lajme

Videot intime, zbardhet dëshmia e Hilës në Polici: Kamerat i vura për të siguruar banesën, nuk kam shkarkuar asgjë

Është zbardhur dëshmia e kompozitorit Adrian Hila në Policinë e Tiranës, lidhur me publikimin e disa videove intime, në të cilat ai shfaqet në shoqërinë e disa personazheve publike.

Gjatë dëshmisë së tij, Hila ka shpjeguar se në banesën e tij kishte instaluar kamera sigurie, si brenda ashtu edhe jashtë saj, që prej vitit 2023.

“I kam vendosur kamerat rreth vitit 2023, pasi një komshiu tim i kanë hyrë brenda në shtëpi dhe e kanë grabitur dhe nuk kanë mundur të identifikohen hajdutët”, ka deklaruar Hila, sipas dëshmisë së bërë publike.

Kompozitori ka theksuar se instalimi i kamerave është bërë për arsye sigurie dhe se bëhet fjalë për pajisje të zakonshme, të cilat regjistrojnë pamjet dhe më pas i fshijnë ato.

“Për këtë arsye i vendosa dhe unë kamerat brenda dhe jashtë banesës, për arsye sigurie. Janë kamera të thjeshta, të cilat regjistrojnë dhe fshihen. Nuk kam pasur dijeni për pamjet e publikuara”, mësohet të ketë deklaruar Hila.

Në dëshminë e tij, kompozitori ka mohuar gjithashtu se ka shkarkuar materialet që janë publikuar në rrjetet sociale.

“Nuk kam shkarkuar asgjë”, është shprehur Hila para efektivëve.