Connect with us

Lajme

Sa ka borxh Maqedonia e Veriut?

Borxhi shtetëror i Republikës së Maqedonisë së Veriut në fund të vitit 2024 arriti në 8,298.0 milionë euro, ose 53.8% e (Prodhimit të Brendshëm Bruto (PBB), që paraqet një rritje prej 4.1 pikë përqind krahasuar me vitin e kaluar.

Me këtë nivel të borxhit shtetëror, Republika e Maqedonisë së Veriut mbetet një vend me borxh mesatar që është më i ulët se niveli mesatar i borxhit të 27 vendeve të BE-së,  i cili në fund të vitit 2024 arriti në 81.0%, analizon “Zhurnal.mk” nga të dhënat që ka publikuar Ministria e financave, që është përgjegjëse për përcjelljen e borxhit të vendit.

Borxhi publik është 9.6 miliardë euro

Nga ana tjetër, borxhi publik i Republikës së Maqedonisë së Veriut në fund të vitit 2024 arriti në 9,619.4 milionë euro, ose 62.4% të PBB-së, që paraqet një rritje prej 4.3 pikë përqindjeje krahasuar me fundin e vitit të kaluar.

Dallimi i borxhit shtetëror dhe atij publik është se në borxhin publik nga maji i vitit 2019, përfshihet edhe borxhi i pagarantuar i ndërmarrjeve publike dhe shoqërive aksionare të themeluara nga shteti ose nga komunat. Borxhi i pagarantuar është ulur me 0.1 pikë përqindjeje krahasuar me vitin e kaluar.

Borxhi publik i jashtëm arrin në 5,825.1 milionë euro, ndërsa borxhi publik i brendshëm arrin në 3,794.3 milionë euro.

Borxhi publik i jashtëm në fund të vitit 2024 arrin në 4,617.7 milionë euro dhe krahasuar me vitin 2023 është rritur me 446.7 milionë euro, ndërsa borxhi publik i brendshëm arrin në 3,680.3 milionë euro, që është një rritje prej 595.2 milionë eurosh krahasuar me vitin e kaluar.

Nëse borxhi publik prej 9,619.4 milionë euro ndahet për 1.8 milionë banorë, kjo i bie që ;do shtetas i Maqedonisë së Veriut ka borxh nga 5.344 euro, shkruan “Zhurnal.mk”.

Borxhi publik e tejkaloi limit në fund të vtit 2024!

Nga perspektiva e strukturës valutore të borxhit shtetëror, në fund të vitit 2024, pjesën dominuese e zë borxhi i denominuar në euro, i cili përbën 61.4% të portofolit total dhe ulet me 4.2 pikë përqindjeje krahasuar me vitin 2023.

Borxhi në monedhë vendase në të njëjtën periudhë rritet me 4.2 pikë përqindjeje, pra nga 29.1% në vitin 2023 në 33.3% në fund të vitit 2024. Borxhi me normë interesi fikse në strukturën e interesit të borxhit shtetëror rritet me 3.6% pikë përqindjeje krahasuar me vitin 2023, dhe në fund të vitit 2024 është 77.5%, që është kryesisht rezultat i huamarrjes për nevojat buxhetore nga Banka Hungareze e Eksport-Importit me një kredi në shumën prej 500 milionë eurosh me normë interesi fikse.

Lidhur me zbatimin e kufizimeve të përcaktuara në Strategjinë e Rishikuar të Menaxhimit të Borxhit Publik për vitet 2024-2026 (me perspektivë deri në vitin 2028), mund të konkludohet se ai është brenda kuadrit të “Strategjisë së Menaxhimit të Borxhit Publik për vitet 2024-2026 (me perspektivë deri në vitin 2028)”, niveli maksimal i borxhit publik u përcaktua në 60% të PBB-së në afat të mesëm dhe të gjatë, dhe niveli maksimal i borxhit publik të garantuar u përcaktua gjithashtu në 15% të PBB-së.

Borxhi publik në fund të vitit 2024 arriti në 62.4% të PBB-së, duke tejkaluar me 2.4% pikë përqindjeje kufizimet e përcaktuara në “Strategjinë e Rishikuar të Menaxhimit të Borxhit Publik për vitet 2024-2026 (me perspektivë deri në vitin 2028)”.

Nga ana tjetër, borxhi i garantuar në fund të vitit 2024 arriti në 8.2% të PBB-së dhe është brenda kufijve të përcaktuar në “Strategjinë e Rishikuar të Menaxhimit të Borxhit Publik për vitet 2024-2026 (me perspektivë deri në vitin 2028)”.

Për më tepër, në përputhje me limitin për strukturën valutore të borxhit shtetëror, borxhi në euro në portofolin e borxhit në valutë të huaj duhet të përfaqësohet me të paktën 80%. Që nga 31 dhjetori 2024, pjesa e borxhit në euro ishte 91.6%, që është në përputhje me limitin e vendosur.

Zbatimi i limitit të normës së interesit ka qenë gjithashtu i suksesshëm. Konkretisht, me “Strategjinë e Rishikuar për Menaxhimin e Borxhit Publik për vitet 2024-2026 (me perspektivë deri në vitin 2028)” u vendos një kufi për strukturën e normës së interesit të borxhit shtetëror, sipas të cilit borxhi me normë fikse interesi duhet të përfaqësohet me të paktën 60% në portofolin total të borxhit, dhe në fund të vitit 2024 borxhi me normë fikse interesi merr pjesë me 77.5% në strukturën e borxhit shtetëror, shkruan “Zhurnal.mk”.

Në vitin 2024 u morën borxh 1.041 miliardë euro!

Në përputhje me objektivat për përcaktimin e nivelit dhe strukturës optimale të portofolit të borxhit publik, me “Strategjinë e Rishikuar për Menaxhimin e Borxhit Publik të Republikës së Maqedonisë së Veriut për vitet 2024-2026 (me perspektivë deri në vitin 2028)” u përcaktuan edhe kufij afatshkurtër që vlejnë vetëm për vitin 2024. Kështu, kufiri maksimal afatshkurtër për huamarrjen neto (të brendshme dhe të jashtme) në bazë të borxhit shtetëror në vitin 2024 u vendos në 1,100 milionë euro.

Gjatë vitit, u realizuan huamarrje neto në shumën prej 1,041.8 milionë eurosh, që do të thotë se huamarrja neto për vitin 2024 është nën limitin maksimal të parashikuar në Strategjinë e Rishikuar të Menaxhimit të Borxhit Publik të Republikës së Maqedonisë së Veriut për vitet 2024-2026 (me perspektivë deri në vitin 2028).

Të gjitha detyrimet në bazë të borxhit shtetëror që u skaduan në vitin 2024 u shërbyen rregullisht dhe në kohë nga Ministria e Financave, si dhe nga mbajtësit e tjerë të borxhit publik. Një total prej 933.1 milionë eurosh u shpenzuan për shlyerjen e detyrimeve në bazë të borxhit shtetëror për vitin 2024, nga të cilat 641.9 milionë euro ishin për shlyerjen e kryegjësë dhe 291.2 milionë euro për shlyerjen e interesit, shkruan “Zhurnal.mk”.

Ku mori borxh Maqedonia e Veriut?

Maqedonia e Veriut gjatë vitit 2024, ose më saktësisht në  18.01.2024, nënshkroi Marrëveshje të Huasë me Bankën Ndërkombëtare për Rindërtim dhe Zhvillim – Banka Botërore për të financuar Projektin e Dytë të Përmirësimit të Shërbimeve Sociale.

Shuma e kësaj huamarrje ishte 27,5 milionë euro, norma e interesit isshte sipas EURIBOR gjashtëmujor me një diferencë të ndryshueshme. Periudha e shlyerjes ishte për 11 vjet duke përfshirë një periudhë mospagimi prej 3 vjetësh, ndërsa metoda e shlyerjes është çdo gjashtë muaj.

Gjithashtu më 08.10.2024, u nënshkrua Marrëveshja e Kredisë me Bankën Hungareze të Eksport-Importit, një shoqëri private me përgjegjësi të kufizuar për financim buxhetor dhe financim për qëllime të përgjithshme.

Shuma e huamarrjes ishte 500 milionë euro, me norma fikse të interesit prej 3.25% dhe me një periudhë të ripagimit prej 15 viteve duke përfshirë një periudhë mospagimi prej 3 vjetësh.

Vetëm dy javë më vonë, më 20.12.2024, u nënshkrua Marrëveshja e dytë e Huasë me Bankën Hungareze të Eksport-Importit.

Shuma sërish ishte 500 milionë euro dhe norma e interesit fikse ishte në 3.25%, ndërkaq periudha e shlyerjes është 15 vjet duke përfshirë një periudhë mospagimi prej 3 vjetësh.

Raporti i publikuar është për vititn 2024 dhe të dhënat për vititn 2025 ende nuk janë publikuar.  Duhet pasur parasysh se Maqedonia e Veriut në vititn 2025 ka nënshkruar një Marrëveshje për partneritet strategjik me Britaninë e Madhe që do të mundësojë një cikël investimesh prej 6 miliardë eurosh në infrastrukturë, hekurudha, transport dhe kujdes shëndetësor. Në Raportin e ri do të pasqyrohet edhe ky borxh, i cili pritet ta rritë dukshëm borxhin e Maqedonisë së Veriut, shkruan “Zhurnal.mk”.

Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Lajme

Në ditën e parë u shitën mbi 24.5 milionë kopje të GTA 6, 2.36 miliardë dollarë të ardhura

Pas 13 vitesh pritje, videoloja e shumëpritur Grand Theft Auto 6 (GTA 6) ka debutuar me një sukses të jashtëzakonshëm tregtar. E publikuar më 19 nëntor, loja ka arritur të kthehet brenda pak orësh në një nga lançimet më të mëdha në historinë e industrisë së argëtimit.

Sipas vlerësimeve paraprake të kompanisë analitike Sensor Tower, shitjet e GTA 6, duke përfshirë edhe porositë paraprake, kanë kaluar 24.5 milionë kopje. Të ardhurat vlerësohen në rreth 2.36 miliardë dollarë.

Nëse këto shifra konfirmohen, GTA 6 do të regjistrojë një nga debutimet më të mëdha tregtare të të gjitha kohërave. Kompania mëmë Take-Two Interactive dhe zhvilluesi Rockstar Games nuk kanë publikuar ende shifra zyrtare të shitjeve, por e kanë përshkruar kërkesën për lojën si të paprecedentë.

Sipas agjencisë Reuters, vlerësimet e Sensor Tower tregojnë se GTA 6 ka shitur pothuajse trefishin e kopjeve që kishte shitur paraardhësi i tij, GTA 5, gjatë 24 orëve të para të publikimit në vitin 2013.

Të ardhura sa një superprodhim hollivudian

Përmasat e suksesit bëhen edhe më të dukshme kur krahasohen me industrinë e filmit. Sipas të dhënave të cituara në raport, filmi Spider-Man: Brand New Day ka grumbulluar rreth 2.5 miliardë dollarë nga shitja e biletave në kinematë botërore.

GTA 6 ka arritur t’i afrohet kësaj shifre që në ditën e parë të publikimit, duke përfshirë edhe porositë paraprake.

Ndërkohë, kompania kërkimore e tregut Niko Partners parashikon se të ardhurat nga loja mund të kalojnë 3 miliardë dollarë deri në fund të vitit 2026.

Miliona lojtarë në pritje, rekord edhe në trafikun e internetit

Publikimi i GTA 6 ka shkaktuar një mobilizim të jashtëzakonshëm të lojtarëve në mbarë botën. Shumë prej tyre kanë qëndruar zgjuar gjatë natës për të nisur menjëherë aventurën e re, ndërsa të tjerë kanë planifikuar të marrin pushim nga puna për t’i kushtuar më shumë kohë lojës.

Interesi masiv është reflektuar edhe në trafikun e internetit. Në Britaninë e Madhe, operatori Virgin Media O2 ka regjistruar nivele rekord të transferimit të të dhënave, për shkak të shkarkimeve dhe instalimeve paraprake të lojës.

GTA 6 zë rreth 212 GB hapësirë, çka kërkon një sasi të konsiderueshme të dhënash për shkarkim dhe instalim.

Një nga videolojërat më të shtrenjta në histori

Pas këtij projekti qëndron një investim gjigant. Kostoja e zhvillimit të GTA 6 vlerësohet të ketë kaluar 1 miliard dollarë, shifër që, nëse konfirmohet, do ta rendiste atë ndër videolojërat më të shtrenjta të prodhuara ndonjëherë.

Rockstar Games ka punuar për më shumë se një dekadë për të sjellë pasardhësin e GTA 5, i cili u publikua në vitin 2013 dhe u shndërrua në një prej lojërave më të suksesshme komerciale të të gjitha kohërave.

Ngjarjet e lojës zhvillohen në Leonida, një shtet imagjinar i frymëzuar nga Florida, ndërsa qendra kryesore e historisë është Vice City, e ndërtuar mbi modelin e Majamit.

Protagonistët janë Lucia dhe partneri i saj Jason, dy personazhe të përfshirë në botën e krimit, grabitjeve dhe ndjekjeve të rrezikshme. Loja ndërthur aksionin me satirën sociale, duke trajtuar kulturën amerikane dhe anën e errët të ëndrrës amerikane.

Rockstar ka ende dy burime të mëdha të ardhurash

Pavarësisht suksesit të jashtëzakonshëm të ditëve të para, potenciali tregtar i GTA 6 mund të rritet edhe më tej.

Për momentin, loja është e disponueshme për PlayStation 5 dhe Xbox Series X|S. Ende nuk është njoftuar një datë zyrtare për versionin e kompjuterëve, ndërsa pritet edhe prezantimi i modalitetit online, ku lojtarët do të mund të ndërveprojnë dhe të zhvillojnë misione së bashku përmes internetit.

Përvoja e GTA 5 tregon rëndësinë që mund të ketë kjo pjesë e lojës. GTA Online u shndërrua në një burim të rëndësishëm të ardhurash për kompaninë, përmes blerjeve virtuale, automjeteve luksoze, pronave dhe përmbajtjeve të tjera shtesë.

Kufizime në disa tregje

Përmbajtja e lojës, e cila përfshin skena të dhunshme dhe materiale të destinuara për të rritur, ka sjellë edhe kufizime në disa tregje ndërkombëtare.

Në Japoni janë raportuar ndërhyrje për përshtatjen e përmbajtjes me rregullat vendase, ndërsa në Kinën kontinentale loja nuk ka marrë miratimin për shitje zyrtare.

Megjithatë, këto kufizime nuk duket se kanë ndikuar në interesin e jashtëzakonshëm global.

Me më shumë se 24.5 milionë kopje të shitura sipas vlerësimeve paraprake dhe të ardhura që kapin rreth 2.36 miliardë dollarë, GTA 6 po vendos një standard të ri për industrinë e videolojërave. Për Rockstar Games, debutimi i 19 nëntorit mund të jetë vetëm fillimi i një suksesi që pritet të vazhdojë edhe në vitet e ardhshme.

Continue Reading

Lajme

Era e fuqishme në Tetovë dhe Pollog! Rreth 15 intervenime, pa të lënduar

Erërat e fuqishme që përfshinë mbrëmë Tetovën dhe rajonin e Pollogut shkaktuan dëme të shumta materiale. Pemë të rrëzuara, kulme të dëmtuara, rrugë të bllokuara dhe ndërprerje të energjisë elektrike në disa vendbanime. Ekipet e zjarrfikësve intervenuan në rreth 15 raste, ndërsa në terren gjatë gjithë natës ishin edhe ekipet e ndërmarrjes publike komunale për largimin e pemëve dhe degëve të rrëzuara.

“Patëm rreth 15 intervenime, dy zjarre, disa kulme të rrëzuara, rrugë të bllokuara, si dhe shtylla elektrike të dëmtuara. Kemi intervenuar në të gjitha rastet dhe situatën e kemi pasur nën kontroll. Fatmirësisht, nuk kemi persona të lënduar”, deklaroi Avni Ameti, shef i NjTKZ Tetovë.

Komuna e Tetovës u ka bërë apel qytetarëve që të kenë kujdes gjatë motit të lig dhe të shmangin lëvizjet e panevojshme. Deri më tani, në Komunë nuk është paraqitur asnjë kërkesë zyrtare për kompensimin apo evidentimin e dëmeve.

“Komuna e Tetovës mbrëmë doli me apel për qytetarët që të kenë kujdes dhe të shmangin lëvizjet gjatë erërave të fuqishme. Deri më tani nuk kemi pasur denoncime nga banorët për dëmet materiale, por nëse paraqiten raste të tilla, Komuna së bashku me inspektoratin do të dalë në terren për verifikimin e tyre dhe marrjen e masave të nevojshme”, deklaroi Besarta Ramadani, zëdhënëse e Komunës së Tetovës.

Në polici është raportuar edhe dëmtimi i një automjeti nga tjegullat e një kulmi në rrugën industriale. Ekipet e SPB Tetovë, zjarrfikësit dhe ndërmarrja publike komunale kanë bashkëpunuar për sigurimin dhe pastrimin e rrugëve. Deri më tani, as në Qendrën për Menaxhim me Kriza nuk janë raportuar dëme më të mëdha materiale. Fatmirësisht, nga të gjitha incidentet nuk ka persona të lënduar.

Continue Reading

Lajme

Imer Aliu: PPD, BDI dhe VLEN – emra të ndryshëm, e njëjta filozofi politike!

35 vite pluralizëm, emra të rinj partish, por e njëjta formulë politike: kompromiset për pushtet në kurriz të interesave të shqiptarëve. Kështu e përshkruan përfaqësimin politik shqiptar në Maqedoninë e Veriut, Imer Aliu, përfaqësues i lartë i PDSH-së.

Sipas Aliut, nga PPD-ja te BDI-ja dhe VLEN-i, partitë kanë ndryshuar emrat, por jo filozofinë politike, duke e vendosur qëndrimin në pushtet mbi interesat e shqiptarëve.

Ai thekson se PDSH-ja ka përfaqësuar një koncept tjetër, të bazuar në dinjitetin kombëtar, barazinë politike dhe refuzimin e nënshtrimit për interesa pushteti.

“Sa herë duhet të ndryshojnë emrat e partive që më në fund të kuptoni se po votoni për të njëjtin model politik?”, pyet Aliu.

Continue Reading

TË FUNDIT

Sport2 days ago

Ejup Ademi zgjidhet kryetar i ri i Klubit të Mundjes Liria

Ejup Ademi është zgjedhur kryetar i ri i Klubit të Mundjes Liria, në Kuvendin e Jashtëzakonshëm të mbajtur sot, ku...

Lajme2 days ago

Në ditën e parë u shitën mbi 24.5 milionë kopje të GTA 6, 2.36 miliardë dollarë të ardhura

Pas 13 vitesh pritje, videoloja e shumëpritur Grand Theft Auto 6 (GTA 6) ka debutuar me një sukses të jashtëzakonshëm...

Lajme2 days ago

Era e fuqishme në Tetovë dhe Pollog! Rreth 15 intervenime, pa të lënduar

Erërat e fuqishme që përfshinë mbrëmë Tetovën dhe rajonin e Pollogut shkaktuan dëme të shumta materiale. Pemë të rrëzuara, kulme...

Lajme2 days ago

Imer Aliu: PPD, BDI dhe VLEN – emra të ndryshëm, e njëjta filozofi politike!

35 vite pluralizëm, emra të rinj partish, por e njëjta formulë politike: kompromiset për pushtet në kurriz të interesave të...

Lajme2 days ago

BFI-ja konfirmon: Kemi marrë lejen për ndërtimin e objektit të ri pranë Kalasë së Shkupit

Nga Bashkësia Fetare Islame (BFI) thonë se kanë siguruar lejen për ndërtimin e objektit të ri administrativ në pronën e...

Lajme2 days ago

Arabia Saudite e para në botë për shërbimet qeveritare digjitale, përmbush objektivin e Vizionit 2030

Mbretëria renditet e para mes 194 vendeve dhe territoreve të vlerësuara nga OKB-ja për shërbimet qeveritare online dhe ngjitet në...

Lajme3 days ago

Kujdes nëse udhëtoni drejt Greqisë! Mbyllet për tri ditë autostrada Selanik–Evzoni, ndryshon qarkullimi!

Një pjesë e autostradës Selanik–Evzoni, që lidh Greqinë me Maqedoninë e Veriut, do të mbyllet plotësisht në të dy drejtimet,...

Lajme3 days ago

Kush e solli Alta Bankën në Maqedoni? Përgjigjet Ademi

Sekretar i Përgjithshëm i BDI-së, Arbër Ademi, foli lidhur me çështjen e Alta Bankës dhepretendimet me përfshirjen e Qeverisë në këtë...

Lajme3 days ago

Levica akuzon Albi Qamilin: Ka siguruar Badenterin për ndryshimin e emrave të rrugëve në Tetovë

Partia Levica ka reaguar ndaj zv/kryetarit të Komunës së Tetovës, Albi Qamili, njëherësh kryetar i Komisionit për riemërimin e rrugëve,...

Lajme3 days ago

Ademi: Oponent e kemi VMRO-në, VLEN nuk pyetet as për ministrat e vet

Sekretar i Përgjithshëm i BDI-së, Arbër Ademi, në emisionin “Debat në Shenja”, ka hedhur poshtëpretendimet se BDI është e rezervuar në...

Trending