Shumë familje në Maqedoninë e Veriut këtë dimër u tronditën kur morën faturat e janarit për energjinë elektrike – dukshëm më të larta se zakonisht.

Brenda një periudhe dy-mujore janë paraqitur deri në 15.000 ankesa te furnizuesi universal “EVN Home” për fatura të larta, por vetëm rreth 15% prej tyre janë vërtetuar si të bazuara dhe kanë rezultuar me korrigjim të faturave, përcjell INA. Kjo do të thotë se në shumicën e rasteve shumat e larta kanë qenë pasojë e konsumit real (edhe pse ndoshta jo i zakonshëm) – ose e llogaritjeve vlerësuese në vend të leximeve reale të matësve.

Megjithatë, edhe 2.200 gabime të konfirmuara nuk janë numër i vogël. Institucionet kompetente u bëjnë thirrje qytetarëve të mos qëndrojnë pasivë: çdo konsumator ka të drejtë dhe duhet vetë të kontrollojë dhe të reagojë nëse mendon se fatura e tij është e pasaktë.

Më poshtë ju ofrojmë një udhëzues praktik – si të kontrolloni nëse kilovat-orët e faturuara përputhen me gjendjen e matësit tuaj të energjisë, cilat janë shkaqet e mundshme të mospërputhjeve dhe si, hap pas hapi, të paraqisni ankesë për korrigjim me të gjitha dëshmitë e nevojshme.

Kontrolloni konsumin e faturuar sipas matësit

Hapi i parë është të vërtetoni nëse konsumi i shënuar në faturë përputhet me gjendjen reale të matësit elektrik. Rregullatorët energjetikë dhe Ministria e Energjetikës e rekomandojnë pikërisht këtë – krahasoni të dhënat e faturës me treguesit e matësit tuaj.

Nëse vëreni dallim të konsiderueshëm, pra që kilovat-orët e faturuara janë më të larta (ose më të ulëta) se ato që tregon matësi, EVN është e detyruar të reagojë dhe të kryejë verifikim të ri.

Së pari, shqyrtoni vetë faturën: aty zakonisht shënohen gjendja e mëparshme dhe ajo e re e matësit (e lexuar ose e vlerësuar), si dhe konsumi total në tarifë të lartë dhe të ulët për periudhën e faturimit. Kushtojini vëmendje edhe faktit nëse në faturë është shënuar se një pjesë e konsumit është llogaritur në mënyrë paushale (e vlerësuar) – për shkak të mungesës së leximit. Që nga korriku 2025 kjo informacion theksohet qartë në fatura, pasi RKE kërkoi transparencë më të madhe pas valës së ankesave për “fatura paushale” dimrin e kaluar, përcjell INA.

Është thelbësore të vërtetoni nëse diferenca ndërmjet gjendjes së mëparshme dhe asaj aktuale të matësit (sipas faturës) përputhet me konsumin e paraqitur. Për shembull, nëse në faturën e kaluar gjendja ishte 12.000 kWh, ndërsa në faturën aktuale shënohet 12.300 kWh (pra 300 kWh konsum), kontrolloni nëse matësi juaj realisht ka shkuar rreth këtyre vlerave. Nëse menjëherë pas marrjes së faturës matësi tregon një numër dukshëm më të vogël (p.sh. 12.150 kWh), atëherë qartazi është faturuar më shumë konsum sesa ai i matur – keni bazë për ankesë. Dhe anasjelltas, nëse matësi tregon më shumë se gjendja e faturuar (p.sh. 12.500 kWh), është e mundur që fatura aktuale të jetë llogaritur mbi bazë më të ulët (pjesërisht e vlerësuar), ndërsa fatura e radhës të sjellë plotësim. Në çdo rast, mospërputhja ndërmjet faturës dhe matësit duhet të raportohet për të marrë llogaritje të saktë.

Këshillë: Mbani mend se matësi tregon totalin e kilovat-orëve të konsumuar që nga instalimi, ndërsa fatura i referohet konsumit në një periudhë të caktuar. Prandaj, gjithmonë shikoni diferencën ndërmjet dy leximeve. Nëse nuk jeni të sigurt si t’i interpretoni shifrat, kërkoni në faturë pjesën ku shkruan “gjendje e lexuar (e vjetër/e re)” dhe “konsum (kWh)”. Këto të dhëna duhet të korrespondojnë me treguesit e matësit tuaj.

Si të lexoni matësin (hap pas hapi)

1. Gjeni matësin tuaj dhe përgatituni për lexim. Shumica e familjeve sot kanë matës digjital me ekran. Çdo disa sekonda ekrani rrotullon të dhënat kryesore: konsumin total në tarifë të lartë (1.8.1) dhe në tarifë të ulët (1.8.2), fuqinë momentale, kohën, etj. Prisni të shfaqet 1.8.1 dhe shënoni vlerën (numrin e plotë të kWh), pastaj prisni 1.8.2 dhe shënoni edhe atë. Nëse matësi është analog (me shigjeta/numra), thjesht kopjoni shifrat që tregon.
2. Gjeni vlerat përkatëse në faturë. Në çdo faturë të EVN Home, në pjesën e llogaritjes së konsumit, duhet të ketë të dhëna për tarifën e lartë (TL) dhe të ulët (TU): gjendja e mëparshme dhe e re e matësit, si dhe diferenca – kWh e konsumuar. Mblidhni këto shifra dhe krahasoni me leximin tuaj.
3. Krahasoni leximet tuaja me faturën. Nëse matësi aktualisht tregon pak më shumë se gjendja e faturuar, kjo është normale nëse kanë kaluar disa ditë nga faturimi. Por nëse vëreni devijim të madh, sidomos nëse matësi tregon më pak se fatura – bëni menjëherë foto-dëshmi dhe vazhdoni me raportimin për korrigjim.
4. Kontrolloni periudhën dhe statusin e leximit. Në faturë shkruan periudha (nga data – deri më datë) dhe nëse gjendja është e lexuar apo e vlerësuar. Nëse periudha është më e gjatë se një muaj ose një pjesë është e vlerësuar, është e mundur që fatura të përfshijë konsum të bashkuar nga dy muaj. Ndiqni matësin në periudhën pasuese – fatura e radhës mund të jetë më e ulët ose më e lartë, në varësi të rastit.
5. Përdorni mjetet digjitale. EVN ka platformën “My EVN Home” për ndjekjen e faturave dhe konsumit. Në portalin EVN Online (online.evn.mk) mund të paraqisni edhe vetë leximin e matësit duke futur numrin e klientit dhe numrin e matësit (të shënuara në faturë). Nëse ka dallim nga vlerësimi, EVN do të lëshojë faturë të korrigjuar sipas të dhënave reale.

Shënim: Vetë-leximi duhet bërë në javën e saktë të leximit të caktuar për ju (shënohet në faturë). Nëse e bëni jashtë afatit, ose nëse matësi është lexuar tashmë zyrtarisht, përparësi kanë të dhënat zyrtare.

Pse lindin dallime mes matjes dhe faturimit?

– Lexim jo i rregullt i matësve: Rregullat kërkojnë lexim të paktën katër herë në vit. Në praktikë, rreth 85% lexohen çdo muaj, ndërsa ~15% mbeten të paarritshme (objekte të mbyllura, zona rurale), ndaj lexohen më rrallë.
– Fatura paushale (vlerësime): Kur matësi nuk lexohet, fatura bazohet në vlerësim sipas historikut të 12 muajve. Nëse disa muaj radhazi vlerësimi ka qenë më i ulët se realja, me leximin e radhës shfaqet një rritje e madhe, sepse faturohen kWh e pa-faturuara më parë. Kjo mund të çojë edhe në hyrje në blloqe tarifore më të shtrenjta.
– Gabime teknike ose përpunimi: Edhe pse shumica e matësve janë digjitalë, mund të ketë probleme në transmetimin e të dhënave. Sistemi ka mekanizma kontrolli, veçanërisht kur tejkalohet blloku i katërt tarifor, për të shmangur faturime të padrejta.

Kush është përgjegjës për çfarë: Elektrodistrubucioni vs. EVN Home

EVN Home është furnizuesi universal që ju faturon energjinë. Elektrodistrubucioni DООЕЛ Shkup është operatori i rrjetit, përgjegjës për leximin e matësve dhe mirëmbajtjen. Për ju si konsumator, çdo problem raportohet te EVN Home – ata e procedojnë rastin dhe, nëse duhet, angazhojnë elektrodistrubucionin. Nuk keni nevojë t’i kontaktoni veçmas.

Ku dhe si të paraqisni ankesë (procedura)

Nëse pas kontrollit vëreni parregullsi, keni të drejtë ligjore për ankesë.
1. Kontaktoni EVN Home brenda 8 ditëve nga marrja e faturës. Preferohet me shkrim:
• E-mail: info@evn.mk – përshkruani problemin, shënoni numrin e faturës dhe bashkëngjitni kopje/foto të faturës dhe, nëse duhet, foto të matësit.
• Portali online: “My EVN Home” → “Korrigjim i faturës” (online.evn.mk).
• Qendrat e shërbimit (KEC): Dorëzoni formularin dhe ruani kopje.
• Telefon: 02/3205-000 (rekomandohet të pasojë edhe ankesë me shkrim).

E rëndësishme: Sipas Ligjit për Energjetikë (neni 37), gjatë shqyrtimit të ankesës, furnizuesi nuk ka të drejtë t’ju ndërpresë energjinë për pjesën e kontestuar, për sa kohë paguani pjesën e pakontestuar. Nëse ka presione ose kërcënime për ndërprerje, njoftoni menjëherë RKE