Lajme

Maqedonia e Veriut, ndët të parafundit për lumturinë (TABELA)

Niveli i korrupsionit dhe mungesa e mbështetjes nga miqtë janë dy faktorët kryesorë që i bëjnë qytetarët e Maqedonisë ndër më të palumturit e Evropës, me përjashtim të Turqisë. Maqedonia e Veriut u rendit në vendin e 82 në “Indeksin e Lumturisë” për vitin 2026, ndërkohë që shteti më i lumtur në rajon është Kosova, e 16-a në botë, nga vendi i 29, që ishte vitin e mëparshëm. Pas Kosovës vijon Serbia që renditet në vendin e 30, Bosnjë-Hercegovina në vendin e 47, Mali i Zi në vendin e 60. Bosnja dhe Mali i Zi kanë një përmirësim me 10 vende nga viti i mëparshëm. Shqipëria u rendit në vendin e 86, e fundit për vitin 2026, me një përmirësim të lehtë nga pozicioni i 89 që kishte qenë një vit më parë.

Publikimi i Kombeve të Bashkuara, që bëhet çdo vit me rastin e Ditës së Lumturisë, që është në 20 mars, ofron një vështrim gjithëpërfshirës mbi nivelin e lumturisë në mbarë botën, duke u bazuar në të dhëna nga 147 vende.

Megjithatë, në një tendencë pozitive, të rinjtë duket se janë më të lumtur se një dekadë më parë. Tendenca është krejt e ndryshme për shtetin që flet të njëjtën gjuhë me Shqipërinë dhe gati me gjysmën e Maqedonisë, Kosovën, që këtë vit është renditur ndër 20 më të lumturit në botë. Në Evropë, Maqedonia e Veriut dhe Shqipëria lë pas vetëm Turqinë, me këtë të fundit që është shteti më i palumtur i Evropës, në vendin e 94.

Raporti bazohet në disa tregues kryesorë për të matur lumturinë e një vendi: Prodhimi i Brendshëm Bruto për frymë (Masa e të ardhurave mesatare të qytetarëve); mbështetja sociale ose vlerësimi nëse individët kanë dikë tek i cili mund të mbështeten në kohë nevoje; jetëgjatësinë e shëndetshme; lirinë për të marrë vendime jetësore; bujarinë ose prirjen e qytetarëve për të dhuruar për bamirësi; si dhe perceptimin e korrupsionit në qeveri dhe biznes. Në Evropë, për perceptimin e korrupsionit – Maqedonia e Veriut dhe Bosnjë Hercegovina renditen përkatësisht të katërtat dhe të pestat më të korruptuara në botë. Shqipëria ndërkohë duke u renditur në vendin e 120, ose shteti i 27 më i korruptuar në botë.

Treguesi i dytë me renditjen më negative është mbështetja sociale, në vendin e 108 dhe mungesa e ndjenjës pozitive, ku Maqedonia është në vendin e 112. Treguesit më pozitivë janë bujaria, ku renditemi në vendin e 79. Shqipëria renditet më mirë në këtë tregues – në vendin e 59, ndërsa në treguesin e lirisë për të marrë vendime jetësore, renditet e 37-a dhe të ardhurat për frymë në vendin e 67. Në treguesin pritshmërisë për të jetuar një jetë të shëndetshme, Maqedonia e Veriut vendi renditet në vendin 42.

Ndryshe, Raporti për “Indeksin e Lumturisë” tregon se Finlanda kryeson sërish si vendi më i lumtur në botë në raportin e vitit 2026, duke ruajtur këtë pozicion për të nëntin vit radhazi. Së bashku me Islandën dhe Danimarkën, ajo konfirmon se besimi i lartë tek institucionet dhe cilësia e jetesës janë ndër faktorët kryesorë që përcaktojnë nivelin e mirëqenies së qytetarëve.

Përtej Evropës, Kosta Rika dhe Meksika dallohen si raste të veçanta, duke u renditur mes vendeve më të lumtura në botë dhe duke lënë pas shumë ekonomi më të pasura. Kosta Rika është ngjitur në vendin e katërt – rezultati më i mirë i arritur ndonjëherë nga një vend i Amerikës Latine, ndërsa Meksika ka bërë një kërcim të fortë, duke u ngjitur në vendin e 12-të nga vendi i 36-të që mbante në vitin 2022. Shtetet e Bashkuara të Amerikës renditen në vendin e 23-të, një nga pozicionet më të ulëta në historinë e tyre. Kjo vjen në vijim të një tendence rënëse që është vërejtur gjatë 15 viteve të fundit. Nga vendi i 11-të në vitin 2011, SHBA-ja ka rënë gradualisht, duke arritur nivelin më të ulët në vitin 2024, në vendin e 24-t. Një nga arsyet kryesore është përkeqësimi i mirëqenies te të rinjtë amerikanë, i lidhur shpesh me rritjen e përdorimit të rrjeteve sociale dhe përkeqësimin e shëndetit mendor.

Në Lindjen e Mesme, Izraeli renditet në vendin e tetë, duke qenë vendi më i mirë i pozicionuar në rajon, i ndjekur nga Emiratet e Bashkuara Arabe në vendin e 21-të dhe Arabia Saudite në vendin e 22-të. Ndërsa në Azi, Tajvani është i vetmi vend që renditet në 30-shen më të mirë globale, duke zënë vendin e 26-të. Në fundin e tabelës, Afganistani renditet si vendi më pak i lumtur në botë, i ndjekur nga Sierra Leone dhe Malaui. Prej vitesh, paqëndrueshmëria politike, lufta dhe kufizimet ndaj të drejtave dhe lirive kanë thelluar ndjesinë e pasigurisë dhe mungesës së shpresës në vend.

Lajme

Lazim Destani feston ditëlindjen, urimi i të birit Blerim emocionon ndjekësit

“Urime ditëlindjen, babë i dashur!” – mesazhi i aktorit të njohur për të atin

Sot është një ditë e veçantë për familjen Destani. Biznesmeni dhe filantropi i njohur shqiptar, Lazim Destani, feston ditëlindjen, ndërsa në këtë ditë të veçantë nuk ka munguar urimi i të birit, aktorit me famë ndërkombëtare, Blerim Destani.

Me një mesazh të shkurtër, por plot dashuri e emocion, Blerimi ka zgjedhur rrjetet sociale për t’ia uruar ditëlindjen të atit.

“Urime ditëlindjen, babë i dashur!”, ka shkruar aktori, duke e shoqëruar urimin me një fotografi të ngrohtë përkrah të atit.

Një urim i thjeshtë në fjalë, por që përcjell shumë për marrëdhënien e veçantë mes babait dhe të birit.

Lazim Destani prej vitesh është një nga emrat e njohur të diasporës shqiptare, i vlerësuar për aktivitetin e tij në biznes, por edhe për kontributin në iniciativa humanitare, sociale dhe në mbështetje të komunitetit shqiptar.

Lajme

Vrasja në Ksamil, gjykata lë në burg Sokrat Vatën: Çfarë u vendos për të arrestuarit e tjerë

Gjykata e Sarandës ka caktuar masat e sigurisë për personat e arrestuar pas ngjarjes së rëndë në Ksamil, ku humbi jetën një turist portugez.

Për autorin e dyshuar të vrasjes, Sokrat Vatën është caktuar masa e sigurisë “arrest në burg”.
Po ashtu me masën e arrestit me burg janë lënë edhe dy shtetasit turq, Ezgi Parlak dhe Nuh Mahmutoglu.

Për Ildi Cekanin dhe Ardit Kasemin është caktuar arresti në burg për një afat 45-ditor.
Ndërkohë, për Luciano Seferin, Moisi Matushajn, Romeo Shehun dhe Kristo Koshon është vendosur masa “detyrim për t’u paraqitur në policinë gjyqësore”.

Lajme

VANDALIZËM NË MALIN SHARR: Dëmtohen shtyllat që orientonin alpinistët

Shtyllat e shenjëzimit dimëror për orientim të vizitorëve në Malin Sharr janë dëmtuar. Këta shtylla janë vendosur në shtegun nga Kodra e Diellit deri tek Maja e Titos. Sipas kryetarit të Komunës së Bogovinës Feti Abazi, mbi 45 nga 112 shtyllat e vendosura janë dëmtuar, shkatërruar ose larguar. “Ky është një dëm i madh për një projekt të realizuar me mbështetjen e Ambasadave të Austrisë, Republikës Çeke dhe Sllovakisë, me pjesëmarrjen e vullnetarëve dhe bizneseve lokale nga Komuna e Bogovinës dhe Tetovës. Turizmi malor është një potencial i jashtëzakonshëm për zhvillimin e Komunës së Bogovinës. Prandaj, çdo akt vandalizmi dëmton jo vetëm një investim, por edhe përpjekjet tona për ta zhvilluar dhe promovuar Malin Sharr si destinacion turistik”, shkruan në reagimin e tij kryetari i Komunës së Bogovinës Feti Abazi.

Ka reaguar edhe Ambasada e Austrisë. Nga Ambasada theksojnë se dëmi nuk është vetëm financiar, pasi shkatërrimi i shënjimeve mund të rrezikojë drejtpërdrejt sigurinë e alpinistëve, veçanërisht gjatë kushteve të vështira dimërore me borë, mjegull, erëra të forta dhe dukshmëri të reduktuar. Ambasada pret që institucionet kompetente të zbardhin të gjitha rrethanat dhe të ndërmarrin masat e nevojshme ligjore ndaj personave përgjegjës. “Shënjimi i shtigjeve malore nuk është vetëm një shtyllë apo një shenjë. Në kushte me borë, mjegull dhe stuhi, ai mund të bëjë dallimin ndërmjet kthimit të sigurt dhe humbjes në mal”, thuhet në reagim.

Shënjimi i kësaj traseje, e gjatë rreth 11 kilometra, u vendos nga nëntori i vitit 2025 deri në fund të korrikut 2026, me pjesëmarrjen e më shumë se 25 vullnetarëve, të cilët investuan një angazhim të konsiderueshëm dhe orë pune në transportin dhe vendosjen e pajisjeve. Nga Parku Kombëtar “Mali Sharr” thonë se në kushtet e dimrit, shenjëzimi veror mbulohet nga bora, ndërsa në pjesë të caktuara shtegu dimëror devijon qëllimisht nga ai veror për shkak të rrezikut nga ortekët dhe rreziqeve të tjera. “Shtyllat janë të prodhuara për kushte të vështira malore dhe janë të shënuara me shenja shumë të dukshme me ngjyrë të kuqe dhe të verdhë, në mënyrë që të jenë të dallueshme edhe në borë, mjegull, gjatë natës dhe në kushte me dukshmëri të reduktuar. Kjo nuk është vetëm dëm material. Çdo shtyllë e hequr ose e shkatërruar nënkupton edhe humbjen e një pike orientimi, e cila në kushte të vështira dimërore mund të jetë vendimtare për sigurinë e alpinistëve”, thonë nga Parku Kombëtar “Mali Sharr”. Rasti është raportuar në Stacionin Policor. Më 19 gusht 2026, një ekip profesional i policisë, në prani të përfaqësuesve të Parkut Kombëtar Mali Sharr, ka kryer inspektim në terren dhe ka dokumentuar lokacionet ku është konstatuar dëmtimi dhe largimi i pajisjeve.

Shoqatat malore theksojnë se ky nuk është vetëm dëm material. “Pas pajisjeve të shkatërruara qëndron diçka shumë më e rëndësishme, pra mundi i njerëzve që punuan që Mali Sharr të jetë më i sigurt dhe më mirë i përgatitur për alpinistët dhe vizitorë”, thuhet mes tjerash në reagimin e shoqatave malore. (koha.mk)