Pavarësisht subvencioneve dhe pagesave që Qeveria e Kosovës jep për fëmijët e porsalindur, numri i lindjeve ka vazhduar të bjerë. Sipas të dhënave të Agjencisë së Statistikave të Kosovës, gjatë prillit 2026 janë regjistruar 2.261 lindje, ose 2,3 për qind më pak se në muajin mars, duke vazhduar trendin e rënies së lindshmërisë në vend.

Kosova po vazhdon të përballet me rënien e lindshmërisë, pavarësisht masave financiare dhe subvencioneve që janë ofruar vitet e fundit për familjet që sjellin në jetë fëmijë. Të dhënat më të fundit tregojnë se numri i lindjeve ka shënuar sërish rënie në muajin prill 2026 krahasuar me muajin paraprak, shkruan Demokracia.com.

Sipas të dhënave të publikuara nga Agjencia e Statistikave të Kosovës, gjatë muajit prill 2026 janë regjistruar gjithsej 2.261 lindje brenda dhe jashtë Kosovës. Nga to, 1.183 janë meshkuj dhe 1.078 femra. Krahasuar me muajin mars 2026, numri i lindjeve ka rënë për rreth 2,3 për qind.

Që nga viti 2022, qeveria e udhëhequr nga kryeministri tash në detyrë, Albin Kurti, ka shpërndarë para te qytetarët në forma të ndryshme përmes Programit për Ringjalljen Ekonomike. Për këtë vit, këtij progami iu ndanë 30 milionë euro nga buxheti shtetëror.

Megjithatë, raportet vjetore financiare tregojnë se, për shembull, vitin e kaluar u shpenzuan më shumë para për masat e këtij programi se që ishte planifikuar.

Disa nga shpenzimet që janë bërë në kuadër të këtij programi, nga pagesat e njëhershme prej 100 eurosh për studentë e deri te shpenzimet për kuponë ushqimesh për familjet në nevojë.

Kjo po ndodh edhe pse Qeveria e Kosovës ka ndarë mbështetje financiare për lindjet, duke ofruar pagesa për fëmijët e porsalindur dhe skema të tjera sociale për familjet.

“Në muajin prill 2026 janë regjistruar 2 261 lindje (brenda dhe jashtë Kosovës). Prej këtyre lindjeve të regjistruara 1 183 lindje janë meshkuj dhe 1 078 lindje janë femra. Në muajin prill 2026 kemi rënie të numrit të lindjeve rreth (2,3%) krahasuar me muajin mars 2026.”

Ndërkohë, gjatë muajit prill janë regjistruar 916 raste të vdekjeve, prej tyre 515 meshkuj dhe 401 femra. Krahasuar me marsin, numri i vdekjeve ka shënuar rënie prej 1,7 për qind.

Në anën tjetër, kurorëzimet kanë shënuar rritje të ndjeshme. Gjatë prillit 2026 janë regjistruar 1.126 kurorëzime, ose 20,8 për qind më shumë se në muajin mars.

Po ashtu, janë regjistruar 111 raste të shkurorëzimeve, që paraqet një rënie prej 16,5 për qind krahasuar me muajin paraprak.

Të dhënat administrative të Agjencisë së Regjistrit Civil tregojnë se, megjithëse më shumë çifte po martohen, kjo ende nuk po reflektohet në rritjen e numrit të lindjeve./Demokracia.com/.

Nga: Doc.Dr. Valon Ameti

Ky shkrim ofron një analizë të detajuar të performancës makroekonomike të Maqedonisë së Veriut, duke e krahasuar atë me dy ekonomitë fqinje, Shqipërinë dhe Kosovën. Fokus i veçantë i kushtohet indikatorëve të Prodhimit të Brendshëm Bruto (GDP), Prodhimit Kombëtar Bruto (GNP/GNI), dinamikave të inflacionit dhe hendekut strukturor midis rritjes së pagave nominale dhe kostos reale të jetesës. Përmes një metodologjie krahasuese të bazuar në të dhënat më të fundit të institucioneve financiare ndërkombëtare (FMN, Banka Botërore), pra në fund shohim një se cili prej këtyre vendeve paraqet qëndrueshmëri dhe mirëqënie më të lartë ekonomike në periudhën aktuale.

Ekonomia e Maqedonisë së Veriut po kalon një fazë tranzicioni post-krizë të karakterizuar nga një rritje e moderuar, por e ndjeshme ndaj goditjeve të jashtme gjeopolitike dhe tregtare.
GDP, GNP dhe Struktura Industriale.

Sipas të dhënave të fundit nga Banka Botërore dhe Fondi Monetar Ndërkombëtar, rritja reale e GDP-së për Maqedoninë e Veriut stabilizohet rreth 3.1%. Nominalisht, GDP-ja sillet rreth 20.7 miliardë dollarë, me një GDP për kokë banori që luhatet midis 11,500 dhe 11,900 USD.

Ndryshe nga fqinjtë e saj, Maqedonia e Veriut posedon një ekonomi më të industrializuar, ku Zonat e Lira Ekonomike (TIDZ) luajnë një rol kyç në thithjen e Investimeve të Huaja Direkte (IHD), veçanërisht në sektorin e industrisë automobilistike dhe pjesëve të makinave. Sidoqoftë, Prodhimi Kombëtar Bruto (GNP) mbetet i varur në mënyrë kritike nga remitancat e diasporës, të cilat shërbejnë si një amortizator kryesor për konsumin privat. Edhe pse inflacioni ka rënë nga kulmet dyshifrore të periudhës 2022-2023, tregu i brendshëm po përballen me një inflacion kokëfortë që arriti në 4.8% (me rritje në prill deri në 5.7%). Ky inflacion është kryesisht i importuar (përmes kostove të energjisë) dhe i nxitur nga goditjet lokale gjeoklimatike në sektorin bujqësor.

Hendeku Paga-Çmime: Indeksi i Çmimeve të Konsumit (CPI) tregon se ushqimet bazë kanë shënuar rritje vjetore deri në 8%, ndërsa transporti mbi 11%. Megjithëse paga mesatare nominale neto ka shënuar rritje duke arritur në rreth 45,900 denarë (rreth 745 euro), rritja reale e pagave është pothuajse zero ose negative. Ky ngurtësim vjen sepse rritja nominale ka ardhur nga vendimet administrative për rritjen e pagës minimale, ndërsa sektori privat (mikro-ndërmarrjet) nuk ka pasur rritje të produktivitetit për të mbështetur rritjen reale të rrogave.

Maqedoni e Veriut
Rritja reale e GDP-së = 3.1%
Shkalla e inflacionit = 4.8% deri 5.7%

Shqipëri
Rritja reale e GDP-së = 3.4%
Shkalla e inflacionit = 2.5 %deri 3.00%

Kosovë
Rritja reale e GDP-së = 3.8%
Shkalla e inflacionit = 3.5%

Shqipëria paraqet një dinamikë tjetër zhvillimi. GDP-ja për kokë banori ka tejkaluar Maqedoninë e Veriut, duke arritur në rreth 12,493 USD. Ky hov është gjeneruar kryesisht nga bumi në sektorin e turizmit dhe investimet e huaja në pasuri të paluajtshme.

Në aspektin monetar, forcimi i jashtëzakonshëm i Lekut shqiptar ndaj Euros ka shërbyer si një mburojë natyrale kundër inflacionit të importuar. Si rrjedhojë, Shqipëria ka shkallën më të ulët të inflacionit në rajon (2.5% – 3.0%). Pagat në Shqipëri kanë pësuar rritje më agresive strukturore, ndonëse vendi përballet me sfida të mëdha të shtrenjtimit të kostos së jetesës (qiratë dhe pronat) në zonat urbane.

Kosova mban shkallën më të lartë të rritjes ekonomike në rajon (3.8%), e udhëhequr nga investimet kapitale dhe konsumi i brendshëm. Megjithatë, në terma absolutë, Kosova mbetet prapa me një GDP për kokë banori prej rreth 7,300 USD.

Kosova përdor Euron si monedhë zyrtare, gjë që eliminon rreziqet e kursit të këmbimit, por e zhvesh Bankën Qendrore nga instrumentet e politikës monetare. Deficiti tregtar i Kosovës është mjaft i lartë (eksportet mbulojnë vetëm një pjesë të vogël të importeve), por ekonomia shfaq një likuiditet të lartë për shkak të remitancave masive nga diaspora, të cilat kapin vlerën e mbi 12.8% të GDP-së. Paga mesatare (~570 EUR) mbetet më e ulëta, por presioni i inflacionit mbi ushqimet është disi më i balancuar se në Maqedoninë e Veriut.

Nga pikëpamja e performancës së përgjithshme, Shqipëria pozicionohet më mirë aktualisht. Kombinimi i një rritjeje të qëndrueshme të GDP-së (3.4%), një GDP-je më të lartë për kokë banori, një monedhe të fortë (Leku) dhe, mbi të gjitha, një inflacioni mjaft të ulët në krahasim me rajonin, i jep Shqipërisë një avantazh të qartë makroekonomik. Turizmi ka krijuar një burim të qëndrueshëm të hyrjes së valutës së huaj.

Edhe pse Maqedonia e Veriut ka një pagë mesatare më të lartë se Kosova në letër, Kosova shfaq një dinamikë më elastike të mirëqenies familjare. Maqedonia e Veriut aktualisht vuan nga “stagflacioni relativ”: rritje e ulët ekonomike e shoqëruar me inflacion të lartë të çmimeve të konsumit, çka ka çuar në rënien e fuqisë blerëse reale të popullsisë. Kosova, megjithëse ka pagat më të ulëta, përfiton nga një rritje më e shpejtë ekonomike dhe një injektim masiv kesh nga diaspora që shkon direkt te konsumatori, duke zbutur varfërinë relative më mirë se sa strukturat industriale të Maqedonisë së Veriut.

Piskamat e BDI-së për Autostradën Shkup-Bllacë kanë vetëm një arsye; trasa nuk kalon aty ku për vite janë bërë hesape dhe janë blerë toka me shpresën e përfitimeve milionëshe nga shpronësimi.

Për herë të parë fitojnë qytetarët, e jo interesat partiake.

Kjo është arsyeja e vërtetë e zhurmës së tyre. Përpjekja që autostrada të shërbejë për interesa individuale dhe jo për interes të qytetarit ka dështuar. Trasa po realizohet sipas zgjidhjes profesionale dhe në dobi të qytetarëve, jo sipas planeve të atyre që menduan se do të pasuroheshin nga kjo rrugë.

Për vite me radhë ky projekt strategjik u zvarrit dhe mbeti peng i interesave të ngushta. Sot, kur më në fund po avancon, përfitues nuk do të jenë individë të privilegjuar, por qytetarët, bizneset, ekonomia dhe lidhja strategjike me Kosovën.

VLEN nuk është në qeveri për të mbrojtur interesa private, por për të realizuar projekte që për dekada janë përdorur vetëm për propagandë politike. Autostrada Shkup-Bllacë është një prej projekteve që dëshmon dallimin mes atyre që flisnin për zhvillim dhe atyre që po e realizojnë atë në praktikë.

Autostrada Shkup-Bllacë është dëshmia më e mirë e dallimit mes dy qasjeve politike: 24 vite premtime pa realizim dhe 24 muaj angazhim që e çojnë projektin drejt përfundimit.

Vleni n’punë!